เวชศาสตร์ความปวดเป็นอนุสาขาทางการแพทย์ที่วินิจฉัยและดูแลตัวอาการปวดโดยตรง โดยเฉพาะอาการปวดที่นานเกินราว 3 เดือน ที่ YOUNIFY Clinic คลินิกแพทย์บูรณาการและเวลเนส (Healthy Aging & Wellness Center) ย่านสีลม กรุงเทพฯ แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราจะหาต้นตอของอาการ ทบทวนยาที่ใช้อยู่ ทำหัตถการนำวิถีด้วยภาพ และประสานการฟื้นฟู ซึ่งอาจช่วยให้หลายคนกลับมาเคลื่อนไหวได้สบายขึ้น
ร่างบทความ รอแพทย์ตรวจทานและอนุมัติ ยังไม่เผยแพร่
สารบัญ
สรุปสำคัญ
- เวชศาสตร์ความปวดเป็นอนุสาขาทางการแพทย์ที่หาว่าอาการปวดมาจากไหนและดูแลอาการนั้น ในประเทศไทย แพทย์สาขานี้ผ่านการฝึกอบรมต่อยอดด้านเวชศาสตร์ความปวดหลังจบสาขาหลัก
- สมาคมนานาชาติเพื่อการศึกษาความปวด (IASP) ให้นิยามอาการปวดเรื้อรังว่าเป็นอาการปวดที่คงอยู่หรือกลับมาเป็นซ้ำนานกว่า 3 เดือน
- ที่ YOUNIFY Clinic แพทย์เวชศาสตร์ความปวดทำหัตถการที่เส้นประสาทและกระดูกสันหลัง ส่วนแพทย์รังสีร่วมรักษาทำการอุดหลอดเลือดสำหรับอาการปวดข้อและเส้นเอ็นบางกลุ่ม
เวชศาสตร์ความปวด คืออะไร
เวชศาสตร์ความปวด (Pain Medicine) คือสาขาการแพทย์ที่มองอาการปวดเรื้อรังเป็นปัญหาทางคลินิกที่ต้องดูแลโดยตรง ด้วยการวินิจฉัย การใช้ยา หัตถการนำวิถีด้วยภาพ และการฟื้นฟู
แพทย์จะเข้าสู่สาขานี้จากสาขาหลักที่จบมาก่อน ในประเทศไทย แพทย์สาขานี้ผ่านการฝึกอบรมต่อยอดด้านเวชศาสตร์ความปวดหลังจบสาขาหลัก ในทางปฏิบัติ งานของแพทย์มี 4 ขั้น
1. หาต้นตอของอาการ จากประวัติ การตรวจร่างกาย และภาพถ่ายทางรังสี เพราะความผิดปกติที่เห็นในภาพไม่ได้เป็นต้นเหตุของอาการปวดเสมอไป
2. ทบทวนยา คงยาที่ช่วยได้ และลดยาที่มีความเสี่ยงเมื่อใช้ไปนาน ๆ
3. ทำหัตถการนำวิถีด้วยภาพเมื่อเหมาะสม เช่น ฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาท (diagnostic nerve block) หรือจี้เส้นประสาทด้วยคลื่นวิทยุ (radiofrequency ablation) ผู้รับบริการส่วนใหญ่กลับบ้านได้ในวันเดียว
4. ประสานการฟื้นฟู เพราะหัตถการมีไว้เพื่อให้การออกกำลังกายและกิจวัตรประจำวันทำได้ง่ายขึ้น ไม่ใช่มาแทนที่สิ่งเหล่านั้น
อ่านรายละเอียดของหัตถการได้ที่บทความการรักษาอาการปวดด้วยหัตถการ
ปวดเฉียบพลันกับปวดเรื้อรัง ต่างกันอย่างไร
ปวดเฉียบพลัน (acute pain) เกิดหลังการบาดเจ็บ การผ่าตัด หรือการเจ็บป่วย และมักทุเลาลงเมื่อเนื้อเยื่อหาย ส่วนปวดเรื้อรัง (chronic pain) คืออาการปวดที่คงอยู่หรือกลับมาเป็นซ้ำนานกว่า 3 เดือน ตามนิยามของ IASP
เมื่อเวลาผ่านไป ระบบประสาทอาจไวต่อความปวดมากขึ้น อาการปวดจึงอาจอยู่นานกว่าช่วงที่เนื้อเยื่อหาย แนวทางของสถาบัน NICE แห่งสหราชอาณาจักร แยก ปวดเรื้อรังแบบทุติยภูมิ (chronic secondary pain) ซึ่งมีโรคที่ระบุได้ เช่น ข้ออักเสบ ออกจาก ปวดเรื้อรังแบบปฐมภูมิ (chronic primary pain) ซึ่งไม่พบสาเหตุชัดเจน ทั้งสองกลุ่มดูแลต่างกัน
แพทย์เวชศาสตร์ความปวด หมอกระดูก เวชศาสตร์ฟื้นฟู และหมอประสาท ใครทำอะไร
หมอกระดูกจะถามว่าโครงสร้างใดต้องซ่อมแซม ส่วนแพทย์เวชศาสตร์ความปวดจะถามอีกคำถามหนึ่ง คือโครงสร้างหรือเส้นประสาทใดที่ทำให้ปวด และจะลดสัญญาณปวดนั้นได้อย่างไรโดยไม่ต้องผ่าตัด
| บทบาท | เน้นเรื่องใด | เครื่องมือที่ใช้บ่อย | ควรไปพบเมื่อไร |
|---|---|---|---|
| แพทย์เวชศาสตร์ความปวด | ต้นตอของอาการปวดเรื้อรัง | ฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาท หัตถการฉีดยานำวิถีด้วยภาพ หัตถการคลื่นวิทยุ การทบทวนยา | ปวดนานเกินราว 3 เดือน หรือดูแลเบื้องต้นแล้วยังไม่ทุเลา |
| ศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์ (หมอกระดูก) | กระดูก ข้อ และเส้นเอ็นที่อาจต้องซ่อมแซม | ภาพถ่ายทางรังสี การดูแลกระดูกหัก การผ่าตัดข้อและกระดูกสันหลัง | กระดูกหัก ข้อติดล็อกหรือทรุด หรือปัญหาที่อาจต้องผ่าตัด |
| แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูหรือนักกายภาพบำบัด | การเคลื่อนไหว ความแข็งแรง และการใช้งานของร่างกาย | โปรแกรมออกกำลังกาย การบำบัดด้วยมือ การปรับกิจกรรม | ปวดหลัง คอ และข้อส่วนใหญ่ในระยะแรก และควบคู่กับทุกหัตถการ |
| อายุรแพทย์ระบบประสาท (หมอประสาท) | โรคของสมอง ไขสันหลัง และเส้นประสาท | การตรวจระบบประสาท การตรวจการนำกระแสประสาท การใช้ยา | ปวดศีรษะเป็นรูปแบบซ้ำ ชา อ่อนแรง หรือสงสัยโรคของเส้นประสาท |
บทบาทเหล่านี้คาบเกี่ยวกัน และแพทย์แต่ละสาขาจะส่งต่อกันเมื่อจำเป็น
ควรไปพบแพทย์เวชศาสตร์ความปวดเมื่อไร
ควรพิจารณาพบแพทย์เวชศาสตร์ความปวดเมื่อปวดมานานราว 3 เดือน หรืออาการกลับมาซ้ำแม้พัก กินยา และทำกายภาพบำบัดแล้ว เหตุผลที่พบบ่อย ได้แก่
- ปวดคอหรือปวดหลังเรื้อรัง มีหรือไม่มีอาการปวดร้าวลงแขนหรือขา
- ต้องการเข้าใจทางเลือกที่ไม่ผ่าตัด ก่อนหรือแทนการผ่าตัด
- ยังปวดหลังผ่าตัดกระดูกสันหลังหรือข้อ หรือปวดเส้นประสาทหลังเป็นงูสวัด
หากกำลังมองหาหมอรักษาอาการปวดเรื้อรังในกรุงเทพฯ บทความเลือกคลินิกระงับปวดอย่างไรอาจช่วยได้
แพทย์เวชศาสตร์ความปวดกับแพทย์รังสีร่วมรักษาทำงานร่วมกันอย่างไรที่ YOUNIFY Clinic
ที่ YOUNIFY Clinic แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราทำหัตถการที่เส้นประสาทและกระดูกสันหลัง ส่วนแพทย์รังสีร่วมรักษาของเรา (interventional radiologist) ทำการอุดหลอดเลือดสำหรับอาการปวดข้อและเส้นเอ็นบางกลุ่ม และเคสที่ซับซ้อนจะพิจารณาร่วมกัน
การอุดหลอดเลือดทำงานที่การไหลเวียนของเลือด ไม่ใช่ที่เส้นประสาท แพทย์จะสอดสายสวนขนาดเล็กผ่านรูเข็มเล็ก ๆ ซึ่งออกแบบมาเพื่อลดการไหลเวียนเลือดที่ผิดปกติที่เชื่อว่าหล่อเลี้ยงการอักเสบรอบข้อหรือเส้นเอ็น ตัวอย่างคือ การอุดหลอดเลือดแดงรอบข้อเข่า (Genicular Artery Embolization, GAE) สำหรับข้อเข่าเสื่อม และการอุดหลอดเลือดขนาดเล็ก (Transarterial Microembolization, TAME) สำหรับไหล่ติด ปวดข้อศอกด้านนอกหรือด้านใน และรองช้ำ สมาคมรังสีร่วมรักษา (Society of Interventional Radiology, SIR) ระบุว่า GAE เป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ดูแลแบบอนุรักษ์แล้วอาการไม่ดีขึ้น หลักฐานของ TAME ยังอยู่ระหว่างการพัฒนา และความเหมาะสมจะพิจารณาโดยแพทย์รังสีร่วมรักษาของเราหลังการประเมิน
โดยคร่าว ๆ หัตถการมีตั้งแต่การกระตุ้นจุดกดเจ็บด้วยเข็มแห้ง (dry needling) เริ่มต้น 650 บาท ไปจนถึงบอลลูนขยายพังผืดโพรงประสาท (epidural balloon neuroplasty) เริ่มต้น 170,000 บาท ดูรายการทั้งหมดได้ที่หน้าบริการรักษาอาการปวดเรื้อรัง
เมื่อไรต้องรีบพบแพทย์
ให้ไปห้องฉุกเฉิน ไม่ใช่รอนัดคลินิก หากปวดร่วมกับอาการต่อไปนี้
- แขนหรือขาอ่อนแรงขึ้นใหม่หรือเป็นมากขึ้น
- กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้
- ชารอบก้นและฝีเย็บ
- มีไข้ร่วมกับปวดหลัง
- ปวดรุนแรงหลังล้มหรืออุบัติเหตุรุนแรง
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
เมื่อไรแพทย์อาจแนะนำว่าไม่ควรทำหัตถการ
แพทย์ของเราอาจแนะนำให้งดหรือเลื่อนหัตถการ เมื่อ
- ยังไม่ได้ปรับยาต้านการแข็งตัวของเลือดอย่างปลอดภัยร่วมกับแพทย์ผู้สั่งยา
- มีการติดเชื้อ ทั้งในร่างกายหรือที่ผิวหนังตรงตำแหน่งที่จะแทงเข็ม
- ตั้งครรภ์ สำหรับหัตถการที่ใช้เอกซเรย์นำทาง
- เบาหวานยังควบคุมได้ไม่ดี สำหรับหัตถการที่ใช้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์
- ยังยืนยันต้นตอของอาการปวดไม่ได้
- ความคาดหวังเกินกว่าที่หัตถการจะทำได้
แพทย์จะอธิบายเหตุผลและเสนอทางเลือกอื่นที่ทำได้
มุมมองแพทย์
[รอ approve] ที่คลินิกของเรา การพบกันครั้งแรกเริ่มจากคำถามว่าคุณอยากกลับไปทำอะไรได้อีก เช่น นอนหลับได้ตลอดคืน เดินไปสถานี BTS หรือนั่งประชุมได้จนจบ เป้าหมายนั้นกำหนดแผนมากกว่าภาพ MRI จากนั้นเราหาว่าความปวดมาจากเส้นประสาท ข้อ หรือเส้นเอ็น และทบทวนยาที่ใช้อยู่ตั้งแต่ครั้งแรก เพราะบางคนใช้ยามากเกินจำเป็น เมื่อต้นตอยังไม่ชัด เราเลือกการฉีดยาวินิจฉัยขนาดเล็กก่อนขั้นที่ใหญ่กว่า ถ้าปัญหาข้อหรือเส้นเอ็นอาจเหมาะกับการอุดหลอดเลือด เราพิจารณาร่วมกับแพทย์รังสีร่วมรักษา และถ้าการฟื้นฟูอย่างเดียวคือคำตอบที่เหมาะ เราจะบอกตรง ๆ
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ผู้ป่วยจริง: พนักงานออฟฟิศคนหนึ่งปวดหลังส่วนล่างมา 5 เดือน ศัลยแพทย์ประเมินแล้วว่ายังไม่จำเป็นต้องผ่าตัด และกายภาพบำบัดช่วยได้เพียงบางส่วน แพทย์เวชศาสตร์ความปวดดูภาพ MRI และผลตรวจร่างกาย สงสัยข้อต่อฟาเซ็ต (facet joint) เล็ก ๆ ของกระดูกสันหลัง จึงเสนอฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทเมเดียลแบรนช์ (medial branch block) ก่อนขั้นต่อไป ระหว่างนี้ยังทำกายภาพบำบัดต่อ และทบทวนแผนอีกครั้งหลังการฉีดยาวินิจฉัย
ขั้นตอนต่อไป
1. ส่งผลเอกซเรย์หรือผล MRI พร้อมประวัติอาการปวดสั้น ๆ
2. แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราทบทวนข้อมูล โดยปรึกษาแพทย์รังสีร่วมรักษาเมื่อเกี่ยวข้อง
3. คุณได้รับแผนการรักษาและใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษร
4. หากหัตถการเหมาะสม จะนัดวันทำ และผู้รับบริการส่วนใหญ่กลับบ้านได้ในวันเดียว
5. ติดตามผลว่าอาการปวดและการใช้ชีวิตประจำวันเปลี่ยนไปอย่างไร
คลินิกอยู่ที่ ชั้น 2 ห้อง 214, อาคารยูไนเต็ด เซ็นเตอร์ เลขที่ 323 ถนนสีลม แขวงสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500 เดินจาก BTS ศาลาแดงประมาณ 5 นาที เปิดทุกวัน 11:00–20:00 น.
เริ่มต้นได้โดยส่งผลเอกซเรย์หรือผล MRI พร้อมประวัติสั้น ๆ ให้แพทย์ประเมินทาง LINE
คำถามที่พบบ่อย
แพทย์เวชศาสตร์ความปวดคือวิสัญญีแพทย์หรือเปล่า
ไม่เชิง แพทย์เวชศาสตร์ความปวดหลายท่านฝึกอบรมด้านวิสัญญีวิทยามาก่อน ซึ่งช่วยให้คุ้นเคยกับการฉีดยาชาที่เส้นประสาท แต่เวชศาสตร์ความปวดเป็นอนุสาขาแยกต่างหาก มีการฝึกอบรมและวุฒิบัตรของตนเอง ตรวจสอบรายชื่อแพทย์ที่ขึ้นทะเบียนกับแพทยสภาได้ที่ checkmd.tmc.or.th
ปวดหลัง ควรไปหาหมอกระดูกหรือแพทย์เวชศาสตร์ความปวด
หากมีกระดูกหัก ปัญหาโครงสร้างที่ชัดเจน หรือเส้นประสาทถูกกดทับจนอ่อนแรง ควรได้รับความเห็นจากศัลยแพทย์ ส่วนอาการปวดหลังเรื้อรังส่วนใหญ่ที่ไม่มีลักษณะเหล่านี้ แพทย์เวชศาสตร์ความปวดช่วยหาต้นตอและคุยเรื่องทางเลือกที่ไม่ผ่าตัดได้ ทั้งสองสาขามักทำงานร่วมกัน
ไปหาแพทย์เวชศาสตร์ความปวด จะโดนฉีดยาอย่างเดียวไหม
ไม่ใช่ แผนการรักษาจำนวนมากไม่มีหัตถการเลย หรือจะทำหัตถการหลังยืนยันต้นตอได้แล้วเท่านั้น แพทย์เริ่มจากประวัติ การตรวจร่างกาย ภาพถ่ายทางรังสี และยาที่ใช้อยู่ หากมีการเสนอหัตถการ ก็เพื่อช่วยให้คุณฟื้นฟูร่างกายได้ ซึ่งการฟื้นฟูมักยังเป็นส่วนหนึ่งของแผนเสมอ
ต้องมีใบส่งตัวก่อนพบแพทย์เวชศาสตร์ความปวดที่ YOUNIFY Clinic ไหม
ไม่จำเป็นต้องมีใบส่งตัว แต่ควรส่งผลภาพถ่ายทางรังสีเดิม รายการยาที่ใช้อยู่ และบันทึกจากแพทย์ท่านอื่นที่เคยพบมาด้วย หากคุณอนุญาต เราสามารถส่งสรุปผลการประเมินให้แพทย์ที่ดูแลคุณอยู่ได้
รักษาอาการปวดเรื้อรังราคาเท่าไร เบิกประกันได้ไหม
ราคาเริ่มต้นของแต่ละหัตถการแสดงไว้ที่หน้าบริการรักษาอาการปวดเรื้อรัง ค่าปรึกษาจะแจ้งยืนยันเมื่อคุณทำนัด ส่วนค่าภาพถ่ายทางรังสีจะแจ้งหลังแพทย์ประเมิน คุณจะได้รับใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนทำหัตถการทุกครั้ง และเราเตรียมรายงานแพทย์กับใบเสร็จแยกรายการให้คุณใช้ยื่นเบิกประกันเอง
ผ่าตัดแล้วยังปวดอยู่ แพทย์เวชศาสตร์ความปวดช่วยได้ไหม
บางกรณีอาจช่วยได้ แพทย์จะตรวจว่าอาการปวดมาจากพังผืด เส้นประสาท ข้อใกล้เคียง หรือปัญหาใหม่ แล้วจึงคุยเรื่องยา การฟื้นฟู หรือหัตถการ เช่น บอลลูนขยายพังผืดโพรงประสาท การบรรเทาอาการแตกต่างกันในแต่ละคน และไม่ได้คงอยู่นานในทุกคน
แหล่งอ้างอิง
- Definitions of Chronic Pain Syndromes. International Association for the Study of Pain (IASP).
- Treede RD, Rief W, Barke A, et al. Chronic pain as a symptom or a disease: the IASP Classification of Chronic Pain for the International Classification of Diseases (ICD-11). Pain, 2019;160(1):19-27.
- Chronic pain (primary and secondary) in over 16s (NG193). National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2021, ผ่าน NCBI Bookshelf.
- New position statement highlights the growing role of genicular artery embolization for knee osteoarthritis. Society of Interventional Radiology (SIR), 12 พ.ค. 2026.
หมายเหตุทางการแพทย์
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการรุนแรง อาการเปลี่ยนเร็ว หรือมีภาวะฉุกเฉิน ควรพบแพทย์ทันที
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
อยากรู้ว่าแผนดูแลแบบไหนเหมาะกับคุณ?
ส่งรายละเอียดอาการ ประวัติสุขภาพ ยาหรือหัตถการที่เคยทำ และเป้าหมายที่ต้องการ ทีมงานจะช่วยนัดหมายเพื่อประเมินกับแพทย์
ปรึกษาอาการกับ YOUNIFY Clinic