สลายก้อนเนื้องอกไทรอยด์ — ไม่ต้องผ่าตัด
ทางเลือกในการดูแลก้อนเนื้องอกไทรอยด์ชนิดไม่ใช่มะเร็ง โดยใช้เข็มชนิดพิเศษร่วมกับคลื่นพลังงานความร้อนภายใต้อัลตราซาวด์นำทาง ช่วยให้ก้อนค่อย ๆ เล็กลง โดยไม่มีแผลผ่าตัดที่คอ ฟื้นตัวไว และมักกลับบ้านได้ในวันเดียว
การจี้ก้อนเนื้องอกไทรอยด์ (Thyroid Ablation) เป็นทางเลือกในการรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัด ใช้เข็มชนิดพิเศษปล่อยคลื่นพลังงานความร้อน (radiofrequency, RFA) เข้าไปที่ก้อนภายใต้การนำทางด้วยอัลตราซาวด์ ทำให้เนื้อก้อนค่อย ๆ ยุบและมีขนาดเล็กลงในช่วงหลายเดือน หัตถการนี้ใช้กับก้อนชนิดที่ไม่ใช่มะเร็ง และมุ่งลดอาการจากก้อน เช่น แน่นคอ กลืนลำบาก หรือก้อนที่เห็นชัดที่คอ โดยยังเก็บการทำงานของต่อมไทรอยด์ส่วนที่ดีไว้
ใช้กับก้อนเนื้องอกไทรอยด์ที่ยืนยันแล้วว่าไม่ใช่มะเร็งจากการเจาะเซลล์ (FNA) โดยทั่วไปเป็นก้อนที่ทำให้เกิดอาการหรือกังวลเรื่องรูปลักษณ์ที่คอ ข้อบ่งชี้เฉพาะราย เช่น ก้อนที่ผลิตฮอร์โมนเกิน ให้แพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล
คลื่นพลังงานความร้อนถูกส่งผ่านปลายเข็มเข้าไปในเนื้อก้อน ความร้อนทำให้เซลล์ในก้อนสลายตัว ร่างกายจะค่อย ๆ ดูดซับและก้อนหดเล็กลงตามเวลา โดยไม่ต้องกรีดผ่าตัดหรือเอาต่อมไทรอยด์ออก จึงลดโอกาสที่จะต้องรับฮอร์โมนไทรอยด์ทดแทนหลังทำ
แพทย์ใช้อัลตราซาวด์นำทางเข็มตลอดหัตถการเพื่อความแม่นยำ และพูดคุยกับผู้รับบริการเป็นระยะเพื่อเฝ้าระวังอาการ เช่น เสียงแหบ ช่วยให้ดูแลได้อย่างระมัดระวัง
การดูแลก้อนไทรอยด์มีตั้งแต่การเฝ้าติดตามเฉย ๆ ไปจนถึงการผ่าตัด การจี้ก้อนอยู่ตรงกลาง ไม่ได้มาแทนที่การผ่าตัด
การผ่าตัดยังเป็นคำตอบที่ถูกต้องสำหรับก้อนมะเร็งและก้อนที่กดเบียด การจี้ก้อนเป็นทางเลือกในกลุ่มตรงกลางเท่านั้น
ตารางนี้เป็นภาพรวมเพื่อให้เห็นความต่างของสองวิธี ไม่ใช่การบอกว่าวิธีใดเหนือกว่าอีกวิธี การเลือกขึ้นอยู่กับชนิดและขนาดของก้อน รวมถึงการประเมินของแพทย์เป็นรายบุคคล
| หัวข้อเปรียบเทียบ | จี้ก้อนด้วยคลื่นความถี่วิทยุ (RFA) | การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ |
|---|---|---|
| ยาระงับความรู้สึก | ฉีดยาชาเฉพาะที่ ไม่ต้องดมยาสลบ | ดมยาสลบ |
| แผลและรอยแผลเป็น | ใช้เข็มขนาดเล็ก ไม่มีแผลผ่าตัดที่คอ | มีแผลผ่าตัดที่คอและรอยแผลเป็นถาวร |
| การนอนโรงพยาบาล | แบบผู้ป่วยนอก สังเกตอาการราว 1 ชั่วโมง | ต้องนอนโรงพยาบาลตามแผนของศัลยแพทย์ |
| ฮอร์โมนไทรอยด์หลังทำ | เก็บเนื้อไทรอยด์ปกติไว้ จึงมักไม่จำเป็นต้องใช้ฮอร์โมนทดแทน | อาจต้องใช้ฮอร์โมนทดแทน ขึ้นกับปริมาณต่อมที่ถูกตัดออก |
| สิ่งที่เกิดขึ้นกับก้อน | ก้อนค่อย ๆ เล็กลงในช่วงหลายเดือน | ก้อนถูกนำออกทันที และส่งตรวจทางพยาธิวิทยาได้ |
| ใช้กับก้อนชนิดใด | ก้อนที่ยืนยันว่าไม่ใช่มะเร็งเท่านั้น | ใช้ได้ทั้งก้อนที่ไม่ใช่มะเร็งและก้อนมะเร็ง |
หัตถการใช้เวลาไม่นานและทำแบบผู้ป่วยนอก โดยผู้รับบริการรู้สึกตัวตลอดเวลาเพื่อให้แพทย์เฝ้าระวังอาการได้
ภาพจากผู้รับบริการของคลินิก (ได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรและตัดข้อมูลที่ระบุตัวตนออกแล้ว) แสดงลักษณะก้อนที่คอและภาพอัลตราซาวด์ก่อนและหลังการจี้ก้อน ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล
งานวิจัยที่ตีพิมพ์รายงานว่า หลังการจี้ก้อนไทรอยด์ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ ก้อนเนื้องอกชนิดไม่ใช่มะเร็งมักมีปริมาตรลดลงราว 50–80% ในช่วง 6–12 เดือน โดยการศึกษาแบบสุ่มเปรียบเทียบกับการเฝ้าติดตามพบว่าปริมาตรก้อนลดลงอย่างมีนัยสำคัญที่ 6 เดือน ขณะที่กลุ่มที่ไม่ได้รับการรักษามีขนาดก้อนใกล้เคียงเดิม [1]
แนวทางเวชปฏิบัติของ Korean Society of Thyroid Radiology ระบุว่าหัตถการนี้เป็นทางเลือกสำหรับก้อนชนิดไม่ใช่มะเร็งที่มีอาการ และรายงานว่าพบภาวะแทรกซ้อนได้น้อยเมื่อทำโดยแพทย์ที่ผ่านการฝึกอบรม [2]
ตัวเลขข้างต้นมาจากงานวิจัยในต่างประเทศ ไม่ใช่การรับประกันผลลัพธ์ ขนาดก้อนที่ลดลงจริงขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด และตำแหน่งของก้อน รวมถึงการประเมินของแพทย์เป็นรายบุคคล
หัตถการทำภายใต้อัลตราซาวด์นำทางและอยู่ในการดูแลของทีมแพทย์ตลอดเวลา โดยทั่วไปพบภาวะแทรกซ้อนได้น้อย ที่อาจพบได้เช่น เสียงแหบชั่วคราว เลือดออกหรือช้ำบริเวณที่จี้ก้อน และอาการปวด บวม หรือตึงบริเวณคอช่วงสั้น ๆ
งดยาและอาหารเสริมที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือดประมาณ 1 สัปดาห์ตามแพทย์สั่ง งดน้ำและอาหาร 4 ชั่วโมงก่อนทำ ตรวจเลือดประเมินความพร้อม ได้แก่ ความเข้มข้นของเลือด (CBC) การแข็งตัวของเลือด (coagulogram) และการทำงานของต่อมไทรอยด์ (TFT) พร้อมยืนยันชนิดก้อนด้วยการเจาะเซลล์ (FNA)
ประคบเย็นตามคำแนะนำ พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการกระทบกระเทือนบริเวณคอในช่วงแรก หากมีอาการผิดปกติ เช่น มีไข้ ปวด บวม แดงบริเวณแผล หรือเสียงแหบ ให้รีบมาพบแพทย์ และมาตามนัดอัลตราซาวด์ติดตามผล
ต้องให้แพทย์ประเมินก่อนทุกราย โดยดูจากผลเจาะเซลล์ ลักษณะและขนาดก้อนจากอัลตราซาวด์ อาการที่เป็น และภาวะสุขภาพโดยรวม
จำนวนก้อน ขนาด ตำแหน่งของก้อนเทียบกับเส้นประสาทและหลอดเลือด รวมถึงผลการทำงานของต่อมไทรอยด์ ล้วนมีผลต่อการวางแผนหัตถการและจำนวนครั้งที่อาจต้องทำ
ทีมแพทย์จะอธิบายทางเลือกทั้งหมด รวมถึงการเฝ้าติดตามและการผ่าตัด เพื่อให้คุณตัดสินใจได้จากข้อมูลที่ครบถ้วน
* ราคาโดยประมาณเพื่อการอ้างอิง ราคาที่แน่นอนขึ้นกับการประเมินของแพทย์เป็นรายบุคคล ราคาในต่างประเทศเป็นค่าประมาณตลาดเพื่อเปรียบเทียบเท่านั้น กรุณาสอบถามทีมงานเพื่อรับใบเสนอราคา
เป็นการใช้เข็มชนิดพิเศษปล่อยคลื่นพลังงานความร้อนเข้าไปที่ก้อนเนื้องอกไทรอยด์ชนิดไม่ใช่มะเร็ง ภายใต้อัลตราซาวด์นำทาง เพื่อให้ก้อนค่อย ๆ เล็กลงโดยไม่ต้องผ่าตัด
เหมาะกับก้อนที่ยืนยันว่าไม่ใช่มะเร็งด้วยการเจาะเซลล์ (FNA) และมักทำในผู้ที่มีอาการจากก้อนหรือกังวลเรื่องรูปลักษณ์ที่คอ ต้องให้แพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล
ใช้การฉีดยาชาเฉพาะที่ ไม่ต้องดมยาสลบ ระหว่างทำแพทย์จะพูดคุยกับผู้รับบริการเป็นระยะเพื่อเฝ้าระวังอาการ
โดยทั่วไปเป็นหัตถการแบบผู้ป่วยนอก สังเกตอาการราว 1 ชั่วโมง หากไม่มีภาวะแทรกซ้อนมักกลับบ้านได้ในวันเดียว
ก้อนจะค่อย ๆ เล็กลงในช่วงหลายเดือน ไม่ใช่หายทันที จึงมีการนัดอัลตราซาวด์ติดตามเป็นระยะ ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล
เนื่องจากวิธีนี้มุ่งเก็บเนื้อไทรอยด์ปกติไว้ จึงมักไม่จำเป็นต้องใช้ฮอร์โมนทดแทนเหมือนการผ่าตัดเอาต่อมออก แต่ขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เป็นรายบุคคล
ชนิดของก้อนที่คอ และสัญญาณที่ควรรีบตรวจ
ขั้นตอนต่อไปอัลตราซาวด์ การเจาะเซลล์ และผลตรวจแต่ละแบบหมายถึงอะไร
การตัดสินใจเมื่อไรที่ควรผ่าตัด และเมื่อไรที่ยังไม่ต้อง
เปรียบเทียบเทียบกันทีละหัวข้อ ทั้งแผล ฮอร์โมน และการฟื้นตัว
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
