ปวดไหล่เรื้อรังส่วนใหญ่มาจากเอ็นหัวไหล่ ไหล่ติด ข้อไหล่เสื่อม หรือเอ็นและถุงน้ำรอบไหล่อักเสบ และบางครั้งปวดร้าวมาจากคอ ส่วนน้อยเป็นสัญญาณอันตราย เช่น ปวดไหล่ซ้ายร่วมกับแน่นหน้าอก ซึ่งต้องโทรเรียกรถพยาบาลทันที ที่ YOUNIFY Clinic คลินิกแพทย์บูรณาการและเวลเนส (Healthy Aging & Wellness Center) ย่านสีลม กรุงเทพฯ แพทย์ของเรามักเริ่มจากหาต้นตอให้ชัดก่อน
สารบัญ
สรุปสำคัญ
- ปวดไหล่ที่เป็นนานเกินราว 3 เดือน หรือหายแล้วกลับมาเป็นซ้ำ ถือว่าเรื้อรัง และควรหาต้นตอมากกว่ารอให้หายเอง
- สาเหตุที่พบบ่อยคือ ปัญหาเอ็นหัวไหล่ ไหล่ติด ข้อไหล่เสื่อม เอ็นหรือถุงน้ำรอบไหล่อักเสบ และหินปูนเกาะเอ็นหัวไหล่
- อาการที่รู้สึกว่าปวดไหล่อาจมาจากที่อื่นได้ เช่น รากประสาทที่คอ และในบางกรณีมาจากหัวใจ
- ปวดไหล่ซ้ายหรือแขนซ้ายร่วมกับแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเหงื่อออก ให้โทร 1669 ทันที เพราะอาจมาจากหัวใจ
- มีไข้ร่วมกับข้อไหล่ร้อนบวม ไหล่ผิดรูปหลังอุบัติเหตุ หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรพบแพทย์โดยเร็ว
ปวดไหล่แบบไหนเรียกว่าปวดไหล่เรื้อรัง
ปวดไหล่ที่เป็นต่อเนื่องนานกว่าราว 3 เดือน หรือหายแล้วกลับมาเป็นซ้ำ มักเรียกว่าปวดเรื้อรัง ข้อไหล่เป็นข้อที่เคลื่อนไหวได้กว้างที่สุดข้อหนึ่งของร่างกาย และความคล่องตัวนี้มาพร้อมกับเอ็น กล้ามเนื้อ และเยื่อหุ้มข้อหลายส่วน ซึ่งอาจระคายเคือง สึก หรืออักเสบได้ เมื่อปวดมาถึงระยะนี้ การรอให้หายเองมักช่วยได้น้อยกว่าการหาว่าอะไรเป็นต้นเหตุ เพื่อให้การดูแลตรงจุด
ปวดไหล่เรื้อรัง สาเหตุที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง
สาเหตุส่วนใหญ่มาจากโครงสร้างในไหล่เอง ได้แก่ เอ็นหัวไหล่ เยื่อหุ้มข้อไหล่ ผิวข้อ เอ็น และถุงน้ำรอบไหล่ ส่วนหนึ่งมาจากท่าทาง การใช้งาน และคอ
ปัญหาเอ็นหัวไหล่ (rotator cuff)
เอ็นหัวไหล่คือกลุ่มกล้ามเนื้อและเอ็น 4 มัดที่ช่วยยึดข้อไหล่ให้มั่นคงและช่วยยกแขน เอ็นกลุ่มนี้อาจเสื่อม อักเสบ หรือฉีกขาด ทำให้ปวดที่ต้นแขนด้านนอก ปวดเวลานอนทับข้างนั้น และอ่อนแรงเวลายกแขนหรือเอื้อมหยิบของเหนือศีรษะ การฉีกขาดพบบ่อยขึ้นตามอายุ บทความทบทวนของ StatPearls ระบุว่าผู้ใหญ่อายุเกิน 60 ปีราว 30% มีเอ็นหัวไหล่ฉีก (rotator cuff tear) แพทย์จึงอ่านผล MRI ควบคู่กับการตรวจร่างกายเสมอ
ไหล่ติด (frozen shoulder หรือ adhesive capsulitis)
เยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบและหดรัด ทำให้ไหล่ฝืดตึงทุกทิศทางร่วมกับอาการปวด และมักดำเนินไปเป็นระยะ ๆ ใช้เวลาหลายเดือน จุดที่ต่างจากเอ็นหัวไหล่ฉีกคือ อาการฝืดเด่นกว่าอาการอ่อนแรง ไหล่ติดจะขยับได้น้อยลงแม้ให้คนอื่นช่วยยก ส่วนเอ็นหัวไหล่ฉีกมักยกเองไม่ขึ้นแต่ให้คนอื่นช่วยยกได้ อ่านเพิ่มเติมที่ ไหล่ติดกับเอ็นหัวไหล่ฉีก ต่างกันอย่างไร
ข้อไหล่เสื่อม (shoulder osteoarthritis)
กระดูกอ่อนผิวข้อสึกตามวัย ทำให้ปวดตื้อ ข้อฝืด และบางครั้งรู้สึกครืดคราดในข้อ มักปวดมากขึ้นเมื่อใช้งาน และค่อย ๆ เป็นมากขึ้นทีละปี
เอ็นอักเสบและถุงน้ำอักเสบ (tendinopathy และ bursitis)
เอ็นและถุงน้ำเล็ก ๆ (bursa) ที่ช่วยลดการเสียดสีรอบไหล่อาจระคายเคือง บางครั้งเรียกว่าภาวะเอ็นหัวไหล่ถูกเบียด (impingement) ทำให้ปวดเมื่อทำบางท่า โดยเฉพาะการยกแขนเหนือศีรษะ
หินปูนเกาะเอ็นหัวไหล่ (calcific tendinitis)
มีแคลเซียมสะสมอยู่ในเนื้อเอ็น ซึ่งบางครั้งทำให้ปวดแปลบรุนแรงเป็นพัก ๆ
ท่าทาง การใช้งานซ้ำ ๆ และคอ
การใช้งานแขนซ้ำ ๆ การนั่งทำงานหน้าจอนาน และปัญหาที่คอ ล้วนมีส่วนทำให้ปวดไหล่ได้ บางครั้งที่รู้สึกว่าปวดไหล่ แท้จริงเป็นอาการปวดร้าว (referred pain) ที่มาจากคอ โดยเฉพาะเมื่อมีชาหรือเสียวซ่าร้าวลงแขน อ่านต่อที่ ปวดคอร้าวลงแขน
สาเหตุของปวดไหล่เรื้อรัง เทียบกันชัด ๆ
| สาเหตุ | อาการที่มักพบ | เบาะแสที่ช่วยแยก | การดูแลขั้นแรก |
|---|---|---|---|
| เอ็นหัวไหล่ | ปวดต้นแขนด้านนอก ปวดเวลานอนทับ | ยกเองไม่ขึ้นหรืออ่อนแรง แต่ให้คนอื่นช่วยยกได้ | ออกกำลังกายเสริมความแข็งแรง และปรับกิจกรรม |
| ไหล่ติด | ปวดตื้อร่วมกับฝืดตึง | ขยับได้น้อยลงทุกทิศทาง แม้ให้คนอื่นช่วยยก | ยืดเหยียดตามระยะของโรค และพิจารณาฉีดยาเข้าข้อ |
| ข้อไหล่เสื่อม | ปวดตื้อ ฝืด ครืดคราดในข้อ | ค่อย ๆ เป็นมากขึ้นหลายปี | ออกกำลังกาย ปรับการใช้งาน และทบทวนยาแก้ปวดกับแพทย์ |
| เอ็นหรือถุงน้ำอักเสบ | ปวดเมื่อยกแขนบางมุม | ปวดเป็นช่วงมุมหนึ่งของการยกแขน | ปรับกิจกรรม และออกกำลังกายที่มีผู้แนะนำ |
| หินปูนเกาะเอ็น | ปวดแปลบรุนแรงเป็นพัก ๆ | เห็นหินปูนในเอกซเรย์หรืออัลตราซาวด์ | ตรวจภาพ แล้ววางแผนตามขนาดและอาการ |
| ปวดร้าวจากคอ | ปวดร่วมกับชาหรือเสียวซ่าลงแขน | ขยับคอแล้วอาการเปลี่ยน | ตรวจคอและรากประสาท |
ปวดไหล่ อันตรายไหม
ส่วนใหญ่ไม่อันตราย ปวดไหล่เรื้อรังเกือบทั้งหมดมาจากเอ็น ข้อ และกล้ามเนื้อรอบไหล่ แต่อาการบางแบบอาจหมายถึงกระดูกหัก ข้อหลุด การติดเชื้อในข้อ หรือปัญหาจากหัวใจ ซึ่งต้องได้รับการดูแลโดยเร็ว
ปวดไหล่ซ้ายเกี่ยวกับหัวใจไหม
เกี่ยวได้ในบางกรณี NHS ของสหราชอาณาจักรอธิบายว่าอาการเจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือดอาจรู้สึกเหมือนถูกบีบหรือกดทับ และอาจร้าวไปที่แขน คอ และกราม ร่วมกับหายใจไม่อิ่มหรือเหงื่อออก ปวดไหล่ที่เปลี่ยนไปตามการขยับแขนมักมาจากไหล่ แต่ปวดไหล่หรือแขนซ้ายที่มาพร้อมแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเหงื่อออก ไม่ควรรอดูอาการ ให้โทรเรียกรถพยาบาลทันที (1669 ในประเทศไทย) และไม่ควรขับรถไปโรงพยาบาลเอง
เมื่อไรควรพบแพทย์ทันที
โทรเรียกรถพยาบาล (1669) ทันที หาก
- ปวดไหล่ซ้ายหรือแขนซ้าย ร่วมกับแน่นหรือบีบที่หน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเหงื่อออก ซึ่งอาจมาจากหัวใจ ไม่ใช่ไหล่
ไปห้องฉุกเฉินหรือพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน หาก
- มีไข้หรือรู้สึกไม่สบายตัว ร่วมกับข้อไหล่ร้อน แดง หรือบวม ซึ่งอาจเป็นการติดเชื้อในข้อ
- ปวดหลังหกล้มหรืออุบัติเหตุ ร่วมกับไหล่ผิดรูปหรือขยับแขนไม่ได้ ซึ่งอาจเป็นกระดูกหักหรือข้อหลุด
- ปวดรุนแรงขึ้นมาทันที หรือแขนอ่อนแรงลงทันทีจนยกไม่ขึ้น
- ชาหรือเสียวซ่าลงแขนที่ไม่หายไป หรือแขนไม่มีความรู้สึก
- แขนหรือไหล่ร้อนหรือเย็นผิดปกติเมื่อสัมผัส
- ปวดรุนแรงที่ไหล่ทั้งสองข้าง
ควรนัดพบแพทย์โดยเร็ว หาก
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ เหงื่อออกกลางคืน คลำพบก้อน หรือเคยเป็นมะเร็ง แล้วมีอาการปวดไหล่ใหม่
- ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ แม้พักและดูแลเบื้องต้นแล้ว
ทำไมต้องวินิจฉัยให้ชัดก่อนรักษา
เพราะโครงสร้างหลายส่วน รวมถึงคอและหัวใจ ทำให้ปวดไหล่ได้คล้ายกัน การเดาจึงแทบไม่ช่วย การตรวจประเมินโดยแพทย์ ร่วมกับการตรวจภาพในบางราย เช่น อัลตราซาวด์ เอกซเรย์ หรือ MRI ช่วยระบุต้นตอที่แท้จริง เพื่อให้การรักษาไปถูกเป้า ภาพรวมของการดูแลอยู่ที่หน้าปวดไหล่ และบริการดูแลอาการปวดเรื้อรัง
ปวดไหล่เรื้อรังรักษาอย่างไรได้บ้าง
ส่วนใหญ่เริ่มจากการออกกำลังกายที่ออกแบบเฉพาะ การปรับกิจกรรม และการทบทวนยาแก้ปวดกับแพทย์ การฉีดยาหรือหัตถการนำวิถีด้วยภาพจะพิจารณาเมื่อยังปวดต่อและรู้ต้นตอชัดแล้ว
- กายภาพบำบัดและการออกกำลังกาย เป็นพื้นฐานของการดูแลปัญหาเอ็นหัวไหล่ เอ็นอักเสบ และไหล่ติด
- ฉีดยาเข้าข้อไหล่ภายใต้ภาพนำทาง (intra-articular injection) ใช้ยาชาเฉพาะที่ร่วมกับยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ อาจช่วยในระยะที่ปวดมากของไหล่ติดหรือข้อไหล่เสื่อม เริ่มต้น 15,000 บาท ผลการบรรเทาต่างกันในแต่ละบุคคล และมักไม่ได้อยู่ถาวร
- dry needling และ wet needling สำหรับจุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อรอบสะบักและบ่า ซึ่งมักมาร่วมกับปวดไหล่ dry needling เริ่มต้น 650 บาท และ wet needling เริ่มต้น 1,800 บาท
- TAME การอุดหลอดเลือดขนาดเล็กที่ไหล่ (Transarterial Microembolization) สำหรับไหล่ติดที่ไม่ดีขึ้นแม้ได้รับการดูแลตามมาตรฐานแล้ว ทำโดยรังสีแพทย์ร่วมรักษาของเรา นพ.ธนกฤต มังคละไพบูลย์ เริ่มต้น 129,000 บาท หลักฐานของวิธีนี้ยังมีจำกัด อ่านเพิ่มเติมที่ ปวดไหล่ไม่หาย ทางเลือกนำวิถีด้วยภาพ
- บางภาวะ เช่น เอ็นหัวไหล่ฉีกทั้งความหนาหลังอุบัติเหตุ อาจต้องได้รับความเห็นจากศัลยแพทย์กระดูกและข้อ
ทุกรายการเป็นราคาเริ่มต้น ค่าตรวจภาพแจ้งราคาหลังแพทย์ประเมิน ส่วนค่าปรึกษาแพทย์ยืนยันเมื่อคุณจองนัด
กรณีที่เราอาจแนะนำให้ยังไม่ทำหัตถการ
- ยังไม่ได้ยืนยันต้นตอของอาการปวด เช่น ยังไม่ได้แยกอาการปวดร้าวจากคอ
- ยังไม่ได้ปรับยาต้านการแข็งตัวของเลือดร่วมกับแพทย์ที่สั่งยา
- มีการติดเชื้อในข้อ ติดเชื้อในร่างกาย หรือผิวหนังติดเชื้อตรงตำแหน่งที่จะแทงเข็ม
- ตั้งครรภ์ สำหรับหัตถการที่ใช้เอกซเรย์นำทาง
- เบาหวานที่ยังควบคุมไม่ได้ สำหรับการฉีดยาคอร์ติโคสเตียรอยด์
- ความคาดหวังที่หัตถการให้ไม่ได้ เช่น หวังให้การฉีดยาครั้งเดียวแทนโปรแกรมออกกำลังกาย หรือหวังให้เอ็นที่ขาดกลับมาต่อกันเอง
มุมมองแพทย์
ที่คลินิกของเรา เราเริ่มจากถามว่าปวดตรงไหน อะไรทำให้ปวดมากขึ้น และถ้าปวดไหล่ร่วมกับแน่นหน้าอก เหงื่อออก หรือหายใจไม่อิ่ม เราให้โทร 1669 ทันที ไม่รอตรวจไหล่ จากนั้นเราเทียบว่าคุณยกแขนเองได้แค่ไหน กับเมื่อแพทย์ช่วยยกให้ได้แค่ไหน ถ้าฝืดทั้งสองแบบ เรานึกถึงเยื่อหุ้มข้อ ถ้าอ่อนแรงหรือปวดเฉพาะตอนยกเอง เรานึกถึงเอ็นหัวไหล่ เราตรวจคอด้วยเพราะปวดร้าวจากคอพบได้บ่อย ส่งตรวจภาพเมื่อผลจะเปลี่ยนแผน และเมื่อยังไม่แน่ใจ การฉีดยาภายใต้ภาพนำทางไปที่โครงสร้างที่สงสัย แล้วดูว่าอาการเปลี่ยนแค่ไหนในไม่กี่ชั่วโมง ช่วยยืนยันต้นตอได้
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ผู้ป่วยจริง: พนักงานออฟฟิศคนหนึ่งเล่าว่าปวดตื้อที่ไหล่ด้านนอกมาสี่เดือน ปวดมากขึ้นเวลาเอื้อมหยิบของบนชั้นสูงและเวลานอนทับข้างนั้น เมื่อมีคนช่วยยก แขนยกได้สุด แต่ยกเองแล้วปวดและไม่มีแรง การตรวจคอไม่ทำให้เกิดอาการปวดแบบเดิม แพทย์จึงนัดตรวจอัลตราซาวด์เพื่อดูเอ็นหัวไหล่ และเริ่มโปรแกรมออกกำลังกายระหว่างรอทบทวนผล
ขั้นตอนถัดไป
1. ส่งภาพถ่ายทางรังสี (ผลเอกซเรย์ อัลตราซาวด์ หรือ MRI ถ้ามี) และประวัติสั้น ๆ ได้แก่ ปวดตรงไหน เป็นมานานเท่าไร อะไรทำให้ปวดมากขึ้น และยาที่ใช้อยู่ รวมถึงยาต้านการแข็งตัวของเลือด
2. แพทย์ของเราทบทวนข้อมูล และแนะนำว่าควรมาตรวจร่างกายที่คลินิกหรือไม่
3. คุณจะได้รับแผนการรักษาและใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนตัดสินใจ
4. หากเหมาะกับหัตถการ จะทำด้วยเข็มภายใต้ภาพนำทาง และผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับบ้านได้ในวันเดียวกัน
5. นัดติดตามผลเพื่อประเมินอาการปวด การนอน และการใช้ชีวิตประจำวัน และปรับโปรแกรมออกกำลังกาย
คลินิกอยู่ที่ ชั้น 2 ห้อง 214, อาคารยูไนเต็ด เซ็นเตอร์ เลขที่ 323 ถนนสีลม แขวงสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500 เดินจาก BTS ศาลาแดง 5 นาที เปิดทุกวัน 11:00–20:00 น.
เริ่มต้นได้ด้วยการส่งผลเอกซเรย์หรือผล MRI พร้อมประวัติสั้น ๆ ทาง LINE @younifyclinic (https://lin.ee/5MIGher) เพื่อให้แพทย์ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย
ปวดไหล่นานแค่ไหนจึงควรพบแพทย์
ถ้าปวดนานเกินสองสามสัปดาห์ ปวดจนรบกวนการนอน หรือทำให้ทำกิจวัตรประจำวันได้น้อยลง ควรเข้ารับการตรวจประเมิน และถ้ามีสัญญาณอันตรายข้อใดข้อหนึ่งในบทความนี้ ควรพบแพทย์โดยเร็ว ส่วนอาการที่เกี่ยวกับหน้าอก การหายใจ หรือหัวใจ ให้ถือเป็นเหตุฉุกเฉินและโทร 1669
ปวดไหล่มาจากที่อื่นได้ไหม
ได้ คอเป็นต้นเหตุที่พบบ่อยของอาการปวดร้าวมาที่ไหล่ โดยเฉพาะเมื่อมีชาหรือเสียวซ่าลงแขน และที่สำคัญ ปัญหาหัวใจบางครั้งแสดงออกเป็นอาการปวดไหล่หรือแขน อาการบางแบบจึงต้องไปห้องฉุกเฉิน แพทย์ของเราจึงตรวจคอและถามเรื่องอาการทางหน้าอกทุกครั้งที่ประเมินอาการปวดไหล่
ปวดไหล่ซ้าย อันตรายไหม
ปวดไหล่ซ้ายส่วนใหญ่มาจากเอ็นหรือข้อไหล่ และมักเปลี่ยนไปตามการขยับแขน แต่ถ้าปวดไหล่หรือแขนซ้ายร่วมกับแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเหงื่อออก อาจมาจากหัวใจ ให้โทร 1669 ทันที ไม่ควรรอดูอาการ และไม่ควรขับรถไปโรงพยาบาลเอง
ปวดไหล่เรื้อรังรักษาได้ไหม
ส่วนใหญ่ดีขึ้นได้เมื่อการดูแลตรงกับต้นเหตุ ตั้งแต่กายภาพบำบัดและการออกกำลังกาย การฉีดยาภายใต้ภาพนำทาง ไปจนถึงหัตถการนำวิถีด้วยภาพในผู้ป่วยบางราย ระดับและระยะเวลาของการบรรเทาต่างกันในแต่ละบุคคล และแผนการดูแลจะตกลงร่วมกับคุณหลังการตรวจประเมิน
ปวดไหล่ต้องทำ MRI ไหม
ไม่จำเป็นทุกราย หลายคนเริ่มจากการตรวจร่างกาย และบางรายใช้อัลตราซาวด์หรือเอกซเรย์ MRI มีประโยชน์เมื่อสงสัยเอ็นหัวไหล่ฉีก หรือเมื่อกำลังวางแผนหัตถการ แพทย์ของเราอ่านผลควบคู่กับการตรวจร่างกายเสมอ เพราะการเปลี่ยนแปลงของเอ็นตามวัยพบได้บ่อย
รักษาปวดไหล่ ราคาเท่าไร ใช้ประกันได้ไหม
ที่ YOUNIFY Clinic การฉีดยาเข้าข้อเริ่มต้น 15,000 บาท dry needling เริ่มต้น 650 บาท wet needling เริ่มต้น 1,800 บาท และ TAME สำหรับไหล่ติดเริ่มต้น 129,000 บาท ค่าตรวจภาพแจ้งราคาหลังแพทย์ประเมิน เราจัดเตรียมรายงานทางการแพทย์และใบเสร็จแจกแจงรายการให้คุณนำไปเบิกกับประกันเอง ความคุ้มครองขึ้นกับกรมธรรม์ของคุณ
แหล่งอ้างอิง
- Shoulder pain. NHS (National Health Service, UK), page last reviewed 2023.
- Heart attack: symptoms. NHS (National Health Service, UK).
- May T, Garmel GM. Rotator Cuff Injury. StatPearls Publishing, NCBI Bookshelf, updated 2023.
- Frozen Shoulder (Adhesive Capsulitis). American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) OrthoInfo.
อ่านต่อในชุดบทความนี้
หมายเหตุทางการแพทย์
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการรุนแรง อาการเปลี่ยนเร็ว หรือมีภาวะฉุกเฉิน ควรพบแพทย์ทันที
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
อยากรู้ว่าแผนดูแลแบบไหนเหมาะกับคุณ?
ส่งรายละเอียดอาการ ประวัติสุขภาพ ยาหรือหัตถการที่เคยทำ และเป้าหมายที่ต้องการ ทีมงานจะช่วยนัดหมายเพื่อประเมินกับแพทย์
ปรึกษาอาการกับ YOUNIFY Clinic