ยามุ่งเป้าและภูมิคุ้มกันบำบัด ทำงานอย่างไร

วันที่6 สิงหาคม 2569

หมวดหมู่Precision Oncology

เวลาอ่าน9 นาที

ตรวจทานโดย ทีมแพทย์ YOUNIFY Clinic ·

ยามุ่งเป้า (targeted therapy) และภูมิคุ้มกันบำบัด (immunotherapy) ทำงานคนละกลไก บทความนี้อธิบายว่าแต่ละแบบออกฤทธิ์อย่างไร ใครที่อาจเหมาะ และข้อจำกัดที่ควรรู้

ปรึกษาอาการ / จองคิว ดูบริการดูแลมะเร็งแบบแม่นยำ

สารบัญ

สรุปสำคัญ

ยามุ่งเป้าออกฤทธิ์ต่อโมเลกุลหรือสัญญาณจำเพาะที่ตรวจพบในเซลล์มะเร็ง จึงต้องมีผลไบโอมาร์กเกอร์รองรับก่อนใช้เสมอ ไม่ได้เลือกจากชนิดของมะเร็งเพียงอย่างเดียว
ภูมิคุ้มกันบำบัดไม่ได้ออกฤทธิ์ต่อเซลล์มะเร็งโดยตรง แต่ปรับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยเอง โดยพิจารณาร่วมกับ PD-L1, MSI และ TMB ซึ่งไม่มีตัวใดทำนายผลได้สมบูรณ์
ไม่ใช่ทุกก้อนมะเร็งจะพบความผิดปกติทางพันธุกรรมที่มียารักษาตรงเป้า (actionable mutation) ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งจึงไม่มีข้อบ่งชี้ให้ใช้ยากลุ่มนี้
ผลข้างเคียงของสองกลุ่มนี้ต่างจากเคมีบำบัดอย่างชัดเจน บางอาการต้องแจ้งทีมแพทย์ทันที เช่น หอบเหนื่อยหรือไอแห้งที่เกิดขึ้นใหม่ ท้องเสียมากขึ้นหรือถ่ายมีเลือดปน ตาหรือตัวเหลือง
การดื้อยาเป็นสิ่งที่พบได้เมื่อใช้ยาไประยะหนึ่ง จึงต้องติดตามเป็นระบบ และควรตัดสินใจร่วมกับแพทย์ที่ดูแลท่านอยู่ ไม่ควรปรับหรือหยุดการรักษาเดิมเอง

ยามุ่งเป้าทำงานอย่างไร

ยามุ่งเป้า (targeted therapy) คือยาที่ออกฤทธิ์ต่อโมเลกุลหรือกลไกจำเพาะที่ตรวจพบในเซลล์มะเร็ง แทนที่จะออกฤทธิ์กว้างต่อเซลล์ที่แบ่งตัวเร็วทั้งร่างกาย จึงต้องมีผลตรวจไบโอมาร์กเกอร์รองรับก่อนใช้เสมอ ไม่ใช่ยาที่เลือกใช้ได้จากชนิดของมะเร็งเพียงอย่างเดียว

เปรียบเทียบง่าย ๆ ได้ว่า เซลล์มะเร็งบางชนิดมีสวิตช์ที่ค้างอยู่ในตำแหน่งเปิด ทำให้เซลล์ได้รับสัญญาณให้เติบโตและแบ่งตัวตลอดเวลา สวิตช์นี้มักเกิดจากความผิดปกติของยีนบางตัว ยามุ่งเป้าทำหน้าที่เข้าไปขัดขวางสัญญาณจากสวิตช์นั้นโดยเฉพาะ

การจะทราบว่ามีสวิตช์แบบใดอยู่ ต้องอาศัยการตรวจพันธุกรรมของก้อนมะเร็ง ซึ่งอธิบายไว้ในบทความ ตรวจยีนมะเร็ง (Comprehensive Genomic Profiling)

ยากลุ่มนี้มีหลายรูปแบบ ที่พบบ่อยได้แก่

ยากลุ่มยับยั้งไทโรซีนไคเนสชนิดรับประทาน (oral TKI) — ยาโมเลกุลเล็กที่รับประทานเป็นเม็ด เข้าไปยับยั้งการส่งสัญญาณภายในเซลล์ มักใช้ในกรณีที่ตรวจพบความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับ EGFR, ALK, ROS1, RET, MET, BRAF หรือ NTRK ตามบริบทของโรค
ยากลุ่มแอนติบอดี — โปรตีนที่ออกแบบมาให้จับกับตัวรับบนผิวเซลล์มะเร็ง เช่นกรณีที่ตรวจพบการเพิ่มจำนวนของ HER2 ในโรคที่เหมาะสม
ยาที่มุ่งเป้าไปที่กลไกการซ่อมแซมดีเอ็นเอของเซลล์มะเร็ง — ใช้ในบริบทที่ตรวจพบความบกพร่องของกลไกนั้น

หัวใจของยากลุ่มนี้คือ ต้องมีเป้าหมายก่อนจึงจะมียาที่ตรง หากตรวจแล้วไม่พบเป้าหมาย การให้ยากลุ่มนี้ย่อมไม่มีเหตุผลรองรับ และไม่ใช่ทุกก้อนมะเร็งจะพบความผิดปกติทางพันธุกรรมที่มียารักษาตรงเป้า (actionable mutation)

ภูมิคุ้มกันบำบัดทำงานอย่างไร

ภูมิคุ้มกันบำบัด (immunotherapy) ไม่ได้ออกฤทธิ์ต่อเซลล์มะเร็งโดยตรง แต่ปรับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยเอง ให้สามารถจดจำและจัดการกับเซลล์มะเร็งได้ดีขึ้น กลุ่มที่ใช้กันมากที่สุดในปัจจุบันคือยาที่ออกฤทธิ์ต่อจุดตรวจสอบของระบบภูมิคุ้มกัน

อธิบายให้เห็นภาพคือ ระบบภูมิคุ้มกันมีเบรกตามธรรมชาติเพื่อไม่ให้ทำร้ายเซลล์ปกติของร่างกายเอง จุดเบรกเหล่านี้เรียกว่า immune checkpoint เซลล์มะเร็งบางชนิดใช้ประโยชน์จากเบรกนี้เพื่อหลบเลี่ยงการถูกตรวจจับ ยากลุ่ม immune checkpoint inhibitor หรือยายับยั้งจุดตรวจสอบภูมิคุ้มกัน ทำหน้าที่ผ่อนเบรกดังกล่าว เพื่อให้เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด T cell ทำงานได้ตามปกติมากขึ้น จุดเบรกที่มักถูกพูดถึงคือแกน PD-1/PD-L1 และ CTLA-4

ไบโอมาร์กเกอร์ที่ใช้ประกอบการพิจารณากลุ่มนี้ ได้แก่ PD-L1 (ระดับการแสดงออกของโปรตีนบนเซลล์) MSI (ความไม่เสถียรของลำดับพันธุกรรมซ้ำ ๆ) และ TMB (ปริมาณการกลายพันธุ์ทั้งหมดในก้อนมะเร็ง) อย่างไรก็ตาม ไม่มีตัวชี้วัดใดทำนายผลได้แม่นยำสมบูรณ์ ผู้ที่มีค่าที่ดูเอื้ออาจไม่ตอบสนอง และในทางกลับกันก็เป็นไปได้เช่นกัน

ยากลุ่มภูมิคุ้มกันบำบัดที่ใช้ในปัจจุบันเป็นยาให้ทางหลอดเลือดดำ จึงต้องบริหารยาภายใต้การดูแลของทีมแพทย์และมีระบบเฝ้าระวังอาการรองรับ สำหรับยาที่ต้องให้ทางหลอดเลือดดำ เราประสานส่งต่อสถานพยาบาลพันธมิตร และช่วยดูแลความต่อเนื่องของข้อมูลระหว่างสถานพยาบาล

เปรียบเทียบสามแนวทางที่มักพูดถึงพร้อมกัน

ตารางนี้สรุปความต่างของสามกลุ่มที่ผู้ป่วยมักได้ยินพร้อมกัน เพื่อให้เห็นว่าแต่ละกลุ่มตอบโจทย์คนละแบบ และไม่มีกลุ่มใดที่เหมาะกับทุกคนโดยทั่วไป หากต้องการภาพรวมของแนวคิดการรักษาแบบแม่นยำ อ่านได้ที่ การรักษามะเร็งแบบแม่นยำคืออะไร

หัวข้อ	เคมีบำบัด	ยามุ่งเป้า	ภูมิคุ้มกันบำบัด
เป้าหมายการออกฤทธิ์	เซลล์ที่แบ่งตัวเร็วในวงกว้าง	โมเลกุลหรือสัญญาณจำเพาะในเซลล์มะเร็ง	ระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยเอง
ต้องมีผลตรวจอะไรก่อน	มักเลือกตามชนิดและระยะของโรค	ต้องพบเป้าหมายที่ตรงกับยา เช่น EGFR, ALK, ROS1, HER2, BRAF, KRAS, RET, NTRK, MET	มักพิจารณาร่วมกับ PD-L1, MSI หรือ TMB
รูปแบบยา	ส่วนใหญ่ให้ทางหลอดเลือดดำ	หลายชนิดเป็นยารับประทาน (oral TKI) บางชนิดเป็นยาฉีด	ให้ทางหลอดเลือดดำ
ลักษณะผลข้างเคียงเด่น	เม็ดเลือดต่ำ คลื่นไส้ เยื่อบุช่องปากอักเสบ ผมร่วง	ผื่นผิวหนัง ท้องเสีย ค่าตับเปลี่ยนแปลง ความดันโลหิตสูง	ภาวะภูมิคุ้มกันทำงานเกินต่ออวัยวะ เช่น ต่อมไทรอยด์ ผิวหนัง ลำไส้ ตับ ปอด
ระยะเวลาที่มักเห็นการเปลี่ยนแปลง	ประเมินตามรอบการรักษา	ประเมินตามรอบการรักษา	อาจใช้เวลาประเมินนานกว่าในบางราย
ข้อจำกัดสำคัญ	ผลกระทบต่อเซลล์ปกติ	ใช้ไม่ได้หากไม่พบเป้าหมาย และมักเกิดการดื้อยาเมื่อใช้ไประยะหนึ่ง	ไม่ใช่ทุกคนตอบสนอง และมีข้อควรระวังในผู้มีโรคภูมิต้านตนเองหรือผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ

ขอบเขตการดูแลที่ YOUNIFY คือการตรวจภาพวินิจฉัย การตรวจพันธุกรรมของก้อนมะเร็ง การพิจารณาโดยทีมสหสาขา และการวางแผนการรักษาร่วมกับแพทย์ที่ดูแลท่านอยู่ ส่วนเคมีบำบัด รังสีรักษา และการผ่าตัดมะเร็ง จะประสานส่งต่อสถานพยาบาลพันธมิตร และสำหรับยาที่ต้องให้ทางหลอดเลือดดำ เราประสานส่งต่อสถานพยาบาลพันธมิตรเช่นกัน

ตารางนี้มีไว้เพื่อให้ท่านตั้งคำถามกับแพทย์ที่ดูแลท่านได้ตรงจุดขึ้น ไม่ใช่เพื่อใช้เปรียบเทียบว่าควรเปลี่ยนแผนการรักษาที่กำลังได้รับอยู่

ผลข้างเคียงที่ควรทราบและการเฝ้าระวัง

ยาทั้งสองกลุ่มมีผลข้างเคียงที่ต้องเฝ้าระวัง และลักษณะของผลข้างเคียงต่างจากเคมีบำบัดอย่างชัดเจน การรู้ล่วงหน้าว่าอาการใดต้องรีบแจ้งทีมแพทย์ เป็นส่วนสำคัญของความปลอดภัยในการรักษา

ฝั่งยามุ่งเป้า อาการที่พบได้บ่อยมักเกี่ยวกับผิวหนังและทางเดินอาหาร เช่น ผื่นคล้ายสิว ผิวแห้ง เล็บอักเสบ ท้องเสีย เยื่อบุช่องปากอักเสบ บางรายมีค่าการทำงานของตับเปลี่ยนแปลงหรือความดันโลหิตสูงขึ้น อาการส่วนใหญ่จัดการได้ด้วยการดูแลประคับประคองและการปรับขนาดยาโดยทีมแพทย์ ส่วนอาการที่ต้องแจ้งทันทีคือหอบเหนื่อยหรือไอแห้งที่เกิดขึ้นใหม่ ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการอักเสบของเนื้อปอดที่พบได้ไม่บ่อยแต่มีความสำคัญ

ฝั่งภูมิคุ้มกันบำบัด ผลข้างเคียงมาจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันทำงานเกินไปกระทบอวัยวะปกติ (immune-related adverse events) อวัยวะที่พบได้บ่อย ได้แก่ ต่อมไทรอยด์ ผิวหนัง ลำไส้ ตับ และปอด อาการอาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ช่วงต้นของการรักษาไปจนถึงหลังหยุดยาไปแล้วระยะหนึ่ง จึงต้องมีการตรวจติดตามค่าเลือดและอาการเป็นระยะ

อาการที่ควรแจ้งทีมแพทย์โดยเร็ว มีดังนี้

หอบเหนื่อยหรือไอแห้งที่เพิ่งเกิดขึ้นใหม่
ท้องเสียมากขึ้น ถ่ายบ่อยผิดปกติ หรือถ่ายมีเลือดปน
ผื่นที่ลุกลามเร็ว มีตุ่มน้ำ หรือมีแผลในเยื่อบุ
ตาเหลือง ตัวเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม
เหนื่อยผิดปกติ ใจสั่น น้ำหนักเปลี่ยนเร็ว หรืออาการที่อาจสัมพันธ์กับต่อมไทรอยด์
ไข้ที่หาสาเหตุไม่ได้ หรืออาการใหม่ที่รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ ระหว่างรอบนัด

การจัดการผลข้างเคียงเหล่านี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของทีมแพทย์ ผู้ป่วยไม่ควรซื้อยามาใช้เองหรือหยุดยาเองเมื่อมีอาการ หากมีข้อสงสัย ควรติดต่อทีมที่ดูแลท่านก่อนเสมอ

ใครที่การรักษานี้อาจเหมาะ

โดยทั่วไป การพิจารณาใช้ยาทั้งสองกลุ่มขึ้นอยู่กับผลไบโอมาร์กเกอร์ ชนิดและระยะของโรค การรักษาที่เคยได้รับ สภาพร่างกาย และโรคประจำตัว ไม่ใช่การเลือกตามความต้องการของผู้ป่วยเพียงอย่างเดียว

ผู้ที่ตรวจพบความผิดปกติทางพันธุกรรมที่มียาซึ่งออกฤทธิ์ตรงกับเป้าหมายนั้น ในบริบทของโรคที่เหมาะสม
ผู้ที่มีไบโอมาร์กเกอร์ฝั่งภูมิคุ้มกันที่เอื้อต่อการพิจารณาภูมิคุ้มกันบำบัด และไม่มีข้อห้ามสำคัญ
ผู้ที่โรคดำเนินต่อระหว่างการรักษาเดิม และมีข้อมูลทางโมเลกุลใหม่ที่เปิดทางเลือกเพิ่ม
ผู้ที่สภาพร่างกายเหมาะสมกับการรับยาและสามารถมาติดตามผลได้ตามนัด

กลุ่มที่ต้องพิจารณาเป็นพิเศษหรืออาจไม่เหมาะ ได้แก่ ผู้ที่ตรวจไม่พบเป้าหมายหรือไบโอมาร์กเกอร์ที่รองรับ ผู้ที่มีโรคภูมิต้านตนเองที่กำลังมีอาการ ผู้ที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ ผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกันขนาดสูงอยู่ ผู้ที่การทำงานของตับหรือไตมีข้อจำกัด และผู้ที่ใช้ยาหลายชนิดซึ่งอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา กรณีเหล่านี้ต้องประเมินเป็นรายบุคคลโดยทีมแพทย์

ข้อจำกัดที่ควรทราบ และเรื่องการดื้อยา

ยาทั้งสองกลุ่มเป็นความก้าวหน้าที่มีความหมายในการดูแลผู้ป่วยมะเร็ง แต่มีข้อจำกัดที่ควรเข้าใจตั้งแต่ต้น เพื่อให้ความคาดหวังตรงกับสิ่งที่ยาทำได้จริง

ไม่ใช่ทุกก้อนมะเร็งจะพบความผิดปกติทางพันธุกรรมที่มียารักษาตรงเป้า (actionable mutation) ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งจึงไม่มีข้อบ่งชี้ให้ใช้ยามุ่งเป้า
แม้พบเป้าหมายที่ตรงกับยา ก็ไม่สามารถบอกล่วงหน้าได้ว่าผู้ป่วยรายนั้นจะตอบสนองหรือไม่ และไม่มีการยืนยันผลลัพธ์ใด ๆ ไว้ล่วงหน้า
การดื้อยาเป็นสิ่งที่พบได้เมื่อใช้ยาไประยะหนึ่ง เนื่องจากเซลล์มะเร็งปรับตัว จึงต้องมีการติดตามและอาจต้องตรวจซ้ำเพื่อดูกลไกการดื้อยา ซึ่งอาจทำได้จากชิ้นเนื้อหรือจากเลือด ดังที่อธิบายไว้ใน Liquid biopsy ตรวจดีเอ็นเอมะเร็งจากเลือด
ไบโอมาร์กเกอร์ฝั่งภูมิคุ้มกันอย่าง PD-L1, MSI และ TMB ไม่ใช่เครื่องทำนายที่สมบูรณ์ ผู้ที่มีค่าที่ดูเอื้ออาจไม่ตอบสนอง และในทางกลับกันก็เป็นไปได้
การตรวจไบโอมาร์กเกอร์และการตรวจพันธุกรรมของก้อนมะเร็งเหล่านี้ไม่ใช่การตรวจคัดกรองมะเร็งในคนทั่วไปที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัย แต่เป็นการตรวจเพื่อวางแผนการรักษาในผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยแล้ว
ยาทั้งสองกลุ่มมีผลข้างเคียงที่ต้องเฝ้าระวังอย่างเป็นระบบ และบางอาการต้องได้รับการดูแลอย่างรวดเร็ว
ยาเหล่านี้ไม่ได้ทดแทนการรักษามาตรฐานทุกกรณี ในหลายสถานการณ์ยังต้องใช้ร่วมหรือใช้ต่อจากการรักษาอื่น
ควรตัดสินใจร่วมกับแพทย์ที่ดูแลท่านอยู่ ไม่ควรปรับหรือหยุดการรักษาเดิมเอง และไม่ควรเปลี่ยนยาตามข้อมูลที่อ่านจากอินเทอร์เน็ตโดยไม่ปรึกษาแพทย์

เมื่อโรคเริ่มดำเนินต่อระหว่างการใช้ยามุ่งเป้า สิ่งที่ทีมแพทย์มักทำคือทบทวนว่ามีกลไกการดื้อยาใหม่เกิดขึ้นหรือไม่ แล้วจึงพิจารณาทางเลือกถัดไปร่วมกัน การดื้อยาไม่ใช่ความผิดพลาดของผู้ป่วยหรือของแผนการรักษา แต่เป็นธรรมชาติของโรคที่ต้องติดตามอย่างต่อเนื่อง

ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับชนิดการตรวจและแผนการรักษา ทีมแพทย์จะประเมินและแจ้งค่าใช้จ่ายทั้งหมดก่อนเริ่มเสมอ

ขั้นตอนเมื่อมาที่ YOUNIFY

ที่ YOUNIFY Clinic การพิจารณายามุ่งเป้าหรือภูมิคุ้มกันบำบัดไม่ได้เริ่มจากตัวยา แต่เริ่มจากการยืนยันว่ามีข้อบ่งชี้รองรับ และผู้ป่วยพร้อมสำหรับการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง โดยทำงานคู่ขนานไปกับแพทย์ที่ดูแลท่านอยู่ ไม่ใช่การเข้ามาแทนที่

ปรึกษาและทบทวนข้อมูล — ผลพยาธิวิทยา ผลภาพวินิจฉัย ผลไบโอมาร์กเกอร์ ประวัติการรักษา โรคประจำตัว และรายการยาที่ใช้อยู่
ยืนยันข้อบ่งชี้ — ตรวจสอบว่าผลไบโอมาร์กเกอร์สอดคล้องกับทางเลือกที่กำลังพิจารณา และไม่มีข้อห้ามสำคัญ
นำเข้าที่ประชุมทีมสหสาขา — เพื่อให้การตัดสินใจผ่านการพิจารณาร่วมกัน ไม่ใช่การอ่านรายงานโดยลำพัง อ่านเพิ่มเติมได้ที่ Molecular Tumour Board
อธิบายก่อนเริ่มการรักษา — เป้าหมายของการรักษา ผลข้างเคียงที่ต้องเฝ้าระวัง อาการที่ต้องแจ้งทันที รอบการติดตาม และสิ่งที่ยังไม่ทราบ
ติดตามอย่างเป็นระบบ — ตรวจติดตามค่าเลือด อาการ และภาพวินิจฉัยตามรอบที่เหมาะสม พร้อมช่องทางติดต่อเมื่อมีอาการระหว่างรอบนัด
ประเมินซ้ำเมื่อสถานการณ์เปลี่ยน — หากโรคดำเนินต่อ อาจพิจารณาตรวจซ้ำจากชิ้นเนื้อหรือจากเลือดเพื่อดูกลไกการดื้อยา แล้วทบทวนแผนอีกครั้งร่วมกับแพทย์ที่ดูแลท่าน

หากแผนการรักษาต้องใช้เคมีบำบัด รังสีรักษา หรือการผ่าตัดมะเร็ง ทีมแพทย์จะประสานส่งต่อสถานพยาบาลพันธมิตร และสำหรับยาที่ต้องให้ทางหลอดเลือดดำ เราประสานส่งต่อสถานพยาบาลพันธมิตรเช่นกัน พร้อมช่วยดูแลความต่อเนื่องของข้อมูลระหว่างสถานพยาบาล

หากท่านหรือคนในครอบครัวได้รับคำแนะนำให้พิจารณายามุ่งเป้าหรือภูมิคุ้มกันบำบัด และต้องการเข้าใจกลไก ผลข้างเคียงที่ต้องเฝ้าระวัง และสิ่งที่ต้องติดตาม เพื่อนำไปพูดคุยกับแพทย์ที่ดูแลท่านอยู่ได้ชัดเจนขึ้น สามารถอ่านรายละเอียดขอบเขตการดูแลได้ที่ บริการดูแลมะเร็งแบบแม่นยำ ไม่จำเป็นต้องรีบตัดสินใจ และไม่ควรปรับหรือหยุดการรักษาที่กำลังได้รับอยู่ด้วยตนเอง

คำถามที่พบบ่อย

ยามุ่งเป้ากับภูมิคุ้มกันบำบัด ต่างกันอย่างไร

ยามุ่งเป้าออกฤทธิ์ต่อโมเลกุลหรือสัญญาณจำเพาะในเซลล์มะเร็งที่ตรวจพบ ส่วนภูมิคุ้มกันบำบัดปรับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยเองให้จดจำเซลล์มะเร็งได้ดีขึ้น ทั้งสองกลุ่มใช้ไบโอมาร์กเกอร์คนละชุดและมีลักษณะผลข้างเคียงต่างกัน

ยามุ่งเป้าเป็นยากินใช่ไหม

หลายชนิดเป็นยารับประทาน เช่น ยากลุ่มยับยั้งไทโรซีนไคเนสชนิดรับประทาน (oral TKI) แต่ยามุ่งเป้าบางชนิดเป็นยาฉีด ส่วนภูมิคุ้มกันบำบัดที่ใช้ในปัจจุบันเป็นยาให้ทางหลอดเลือดดำ ซึ่งสำหรับยาที่ต้องให้ทางหลอดเลือดดำ เราประสานส่งต่อสถานพยาบาลพันธมิตร

ใช้ยาแล้วจะไม่ต้องรับเคมีบำบัดอีกใช่หรือไม่

ไม่เสมอไป ในหลายสถานการณ์เคมีบำบัดยังจำเป็น บางรายใช้ร่วมกัน บางรายใช้ตามลำดับ การเลือกขึ้นอยู่กับชนิดโรค ระยะ ผลไบโอมาร์กเกอร์ และสภาพร่างกาย ควรตัดสินใจร่วมกับแพทย์ที่ดูแลท่านอยู่ ไม่ควรปรับหรือหยุดการรักษาเดิมเอง

ทำไมบางคนใช้ยามุ่งเป้าได้ผลช่วงหนึ่งแล้วโรคกลับดำเนินต่อ

เพราะเซลล์มะเร็งสามารถปรับตัวจนเกิดการดื้อยาได้เมื่อใช้ยาไประยะหนึ่ง ในกรณีนี้ทีมแพทย์มักพิจารณาตรวจซ้ำจากชิ้นเนื้อหรือจากเลือด เพื่อดูว่ามีกลไกใหม่ที่อธิบายได้หรือไม่ แล้วทบทวนแผนการรักษาอีกครั้ง

ภูมิคุ้มกันบำบัดมีผลข้างเคียงอะไรที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ผลข้างเคียงเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานเกินไปกระทบอวัยวะปกติ อวัยวะที่พบได้บ่อยคือต่อมไทรอยด์ ผิวหนัง ลำไส้ ตับ และปอด อาการที่ควรแจ้งทีมแพทย์โดยเร็ว ได้แก่ ท้องเสียมากขึ้นหรือถ่ายมีเลือดปน ผื่นลุกลาม หอบเหนื่อย ตาหรือตัวเหลือง และไม่ควรซื้อยามาใช้เองหรือหยุดยาเองเมื่อมีอาการ

ตรวจ PD-L1, MSI หรือ TMB แล้วบอกได้แน่นอนไหมว่าจะตอบสนอง

บอกแน่นอนไม่ได้ ตัวชี้วัดเหล่านี้ช่วยประกอบการพิจารณาเท่านั้น ผู้ที่มีค่าที่ดูเอื้ออาจไม่ตอบสนอง และผู้ที่มีค่าไม่เด่นก็อาจตอบสนองได้ นอกจากนี้การตรวจกลุ่มนี้ไม่ใช่การตรวจคัดกรองมะเร็งในคนทั่วไป แต่ใช้เพื่อวางแผนการรักษาในผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยแล้ว

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุทางการแพทย์

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการรุนแรง อาการเปลี่ยนเร็ว หรือมีภาวะฉุกเฉิน ควรพบแพทย์ทันที

ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ

อยากรู้ว่าแผนดูแลแบบไหนเหมาะกับคุณ?

ส่งรายละเอียดอาการ ประวัติสุขภาพ ยาหรือหัตถการที่เคยทำ และเป้าหมายที่ต้องการ ทีมงานจะช่วยนัดหมายเพื่อประเมินกับแพทย์

ปรึกษาอาการกับ YOUNIFY Clinic

ยามุ่งเป้า (targeted therapy) และภูมิคุ้มกันบำบัด (immunotherapy) ทำงานอย่างไร