การจี้เส้นประสาทด้วยคลื่นวิทยุแบบหล่อเย็น (Cooled RFA) ออกแบบมาเพื่อหยุดการส่งสัญญาณปวดของเส้นประสาทเล็ก ๆ ที่มาจากข้อต่อฟาเซ็ตของกระดูกคอ ที่ YOUNIFY Clinic คลินิกแพทย์บูรณาการและเวลเนส (Healthy Aging & Wellness Center) ย่านสีลม กรุงเทพฯ จะทำหลังการฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทยืนยันต้นตอแล้ว ผลอยู่ได้ชั่วคราวเพราะเส้นประสาทงอกกลับ และระยะเวลาต่างกันในแต่ละบุคคล
สารบัญ
สรุปสำคัญ
- Cooled RFA ออกแบบมาเพื่อหยุดเส้นประสาท medial branch ที่นำสัญญาณปวดจากข้อต่อฟาเซ็ต โดยไม่ต้องผ่าตัด
- ต้องฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทก่อน และจะพิจารณา Cooled RFA เมื่อการฉีดนั้นทำให้อาการปวดเดิมลดลงชัดเจนเท่านั้น
- เป็นหัตถการใช้เข็มนำภาพ และผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับบ้านได้ในวันเดียว
- ผลอยู่ได้ชั่วคราวเพราะเส้นประสาทงอกกลับ และทำซ้ำได้เมื่อครั้งแรกช่วยได้จริง
- Cooled RFA ราคาเริ่มต้น 280,000 บาท และการฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทเริ่มต้น 22,000 บาท
ปวดคอจากข้อต่อฟาเซ็ตคืออะไร
ปวดคอจากข้อต่อฟาเซ็ตคืออาการปวดที่มาจากข้อต่อเล็ก ๆ ที่เรียงเป็นคู่ด้านหลังกระดูกคอ มักรู้สึกปวดตื้อลึก ๆ และปวดมากขึ้นเวลาเงยหน้าหรือหันคอ
อายุที่มากขึ้น อุบัติเหตุ หรือการก้มมองจอเป็นเวลาหลายปี ทำให้ข้อต่อเหล่านี้เสื่อมและอักเสบได้ ข้อต่อจะส่งสัญญาณปวดผ่านเส้นประสาทเล็ก ๆ ที่เรียกว่า medial branch และอาการปวดอาจร้าวขึ้นท้ายทอยหรือลงบ่า ถ้าปวดร้าวลงแขนพร้อมชาหรืออ่อนแรง มักชี้ไปที่รากประสาทมากกว่า ซึ่งต้องดูแลด้วยวิธีอื่น
ใครอาจเหมาะกับ Cooled RFA
Cooled RFA อาจเหมาะกับผู้ใหญ่ที่ปวดคอมานานหลายเดือน อาการไม่ดีขึ้นด้วยการดูแลแบบอนุรักษ์ และอาการลดลงชัดเจนหลังการฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาท
กายภาพบำบัด การปรับท่าทาง และยา มักเป็นขั้นแรกเสมอ แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราจะทบทวนประวัติ ตรวจคอ และดูภาพถ่ายทางรังสีก่อนแนะนำหัตถการใด ๆ Cooled RFA ไม่ได้มีไว้สำหรับอาการปวดที่มาจากรากประสาทถูกกดทับเป็นหลัก ไขสันหลังถูกกด หรือกระดูกคอไม่มั่นคง
ทำไมต้องฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทก่อน
การฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาท (medial branch block) คือการทดสอบว่าข้อต่อฟาเซ็ตเป็นต้นตอของอาการปวดจริงหรือไม่ ก่อนจะจี้เส้นประสาทใด ๆ
ปวดจากข้อต่อฟาเซ็ตไม่ได้เห็นชัดใน MRI หรือเอกซเรย์เสมอไป แพทย์จะฉีดยาชาปริมาณเล็กน้อยข้างเส้นประสาทเป้าหมายภายใต้การนำภาพด้วยเอกซเรย์ แล้วให้คุณจดบันทึกอาการปวดสั้น ๆ ถ้าอาการปวดเดิมลดลงชัดเจนระหว่างที่ยาชายังออกฤทธิ์ จึงค่อยคุยเรื่อง Cooled RFA ถ้าไม่ลดลง ผลนี้ก็ยังมีประโยชน์ เพราะช่วยชี้ไปหาต้นตออื่น สำหรับปวดหลังส่วนล่าง แนวทางของ NICE สหราชอาณาจักรแนะนำให้ทำการจี้ด้วยคลื่นวิทยุหลังผลฉีดยาวินิจฉัยเป็นบวกเท่านั้น และเราใช้หลักเดียวกันกับคอ อ่านเพิ่มที่ทำไมต้องฉีดยาวินิจฉัยก่อนจี้เส้นประสาท
Cooled RFA คืออะไร ต่างจากแบบอื่นอย่างไร
Cooled RFA ใช้หัวเข็มคลื่นวิทยุที่มีน้ำหล่อเย็นไหลเวียนอยู่ภายใน ทำให้แพทย์สร้างบริเวณที่ได้รับการรักษารอบเส้นประสาทเป้าหมายได้กว้างกว่าการจี้แบบดั้งเดิม (conventional RFA) ที่อุณหภูมิปลายเข็มต่ำกว่า
เป้าหมายคือหยุดไม่ให้เส้นประสาท medial branch ส่งสัญญาณปวด โดยที่ตัวข้อต่อยังอยู่เหมือนเดิม คลินิกอื่นอาจมีการจี้ด้วยคลื่นวิทยุแบบดั้งเดิม ส่วนที่ YOUNIFY Clinic ทางเลือกการจี้ด้วยคลื่นวิทยุมีเฉพาะ Cooled RFA เราไม่กล่าวว่า Cooled RFA ได้ผลกว่าหรืออยู่ได้นานกว่าวิธีอื่น และแพทย์จะอธิบายว่าหลักฐานปัจจุบันบอกอะไรและยังไม่บอกอะไร
วันทำหัตถการเป็นอย่างไร
Cooled RFA ทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ร่วมกับยาช่วยให้ผ่อนคลายเล็กน้อยหากจำเป็น และผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับบ้านได้ในวันเดียว
1. เรายืนยันใบยินยอม ยาที่คุณใช้ และแผนจัดการยาต้านการแข็งตัวของเลือด (ถ้ามี)
2. ฉีดยาชาที่ผิวหนัง แล้วแพทย์ใช้เครื่องเอกซเรย์นำภาพ (fluoroscopy) สอดเข็มขนาดเล็กไปยังเส้นประสาทเป้าหมายแต่ละจุด
3. ตรวจตำแหน่งเข็มด้วยเอกซเรย์ และอาจทดสอบด้วยกระแสไฟฟ้าขนาดเล็ก
4. หัวเข็มแบบหล่อเย็นปล่อยพลังงานคลื่นวิทยุที่แต่ละระดับที่ยืนยันแล้ว
5. คุณพักให้เราสังเกตอาการ แล้วกลับบ้านพร้อมผู้ใหญ่ที่มาด้วย และไม่ควรขับรถในวันนั้น
ฟื้นตัวอย่างไร และมีความเสี่ยงอะไรบ้าง
ผู้ป่วยส่วนใหญ่เจ็บบริเวณที่ทำไม่กี่วัน และถ้าได้ผล อาการมักค่อย ๆ ดีขึ้นในช่วงหลายสัปดาห์ต่อมา
ผลชั่วคราวที่พบบ่อย ได้แก่ เจ็บตรงจุดที่แทงเข็ม ปวดเดิมกำเริบช่วงสั้น ๆ และผิวหนังบริเวณนั้นชาหรือไวต่อสัมผัสคล้ายผิวไหม้แดด ความเสี่ยงที่พบน้อยกว่า ได้แก่ เลือดออก ติดเชื้อ เส้นประสาทระคายเคืองจนปวดแสบร้อนระยะหนึ่ง และรู้สึกทรงตัวไม่มั่นคงช่วงสั้น ๆ เมื่อทำที่คอระดับบน การบาดเจ็บรุนแรงต่อเส้นประสาทหรือไขสันหลังพบได้น้อย และการนำภาพด้วยเอกซเรย์ช่วยลดความเสี่ยงนี้ เมื่ออาการเจ็บลดลง โปรแกรมออกกำลังกายตามคำแนะนำจะช่วยสร้างความแข็งแรง ปรับท่าทาง และฟื้นการเคลื่อนไหว
ผลอยู่ได้นานแค่ไหน
ผลอยู่ได้ชั่วคราว เพราะเส้นประสาทที่จี้ค่อย ๆ งอกกลับ และระยะเวลาต่างกันในแต่ละบุคคล
แนวทางของสหราชอาณาจักรระบุว่าเส้นประสาทที่จี้อาจงอกใหม่ได้เมื่อเวลาผ่านไป จึงอาจต้องทำซ้ำ ถ้า Cooled RFA ครั้งแรกช่วยได้ชัดเจน และอาการปวดแบบเดิมกลับมาที่ตำแหน่งเดิม สามารถพิจารณาทำซ้ำได้หลังตรวจใหม่ ถ้าลักษณะอาการเปลี่ยนไป เราจะกลับไปทบทวนการวินิจฉัยแทน
YOUNIFY มีหัตถการคอและหลังอะไรบ้าง
Cooled RFA เป็นหนึ่งในหัตถการกระดูกสันหลัง 6 แบบของ YOUNIFY Clinic ที่ใช้เข็มนำภาพ วิธีที่เหมาะขึ้นอยู่กับว่าอาการปวดมาจากไหน
| หัตถการ | ใช้เพื่อ | ราคา |
|---|---|---|
| ฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาท (medial branch block, MBB) | ทดสอบว่าข้อต่อฟาเซ็ตเป็นต้นตอของอาการปวดหรือไม่ | เริ่มต้น 22,000 บาท |
| จี้เส้นประสาทด้วยคลื่นวิทยุแบบหล่อเย็น (Cooled RFA) | ปวดจากข้อต่อฟาเซ็ตที่ยืนยันด้วยการฉีดยาวินิจฉัยแล้ว | เริ่มต้น 280,000 บาท |
| ฉีดยาเข้าข้อต่อฟาเซ็ต (สเตียรอยด์หรือโพรโลเทอราพี) | ใส่ยาที่ข้อต่อฟาเซ็ตที่อักเสบ | แจ้งราคาหลังแพทย์ประเมิน |
| ฉีดสเตียรอยด์เข้าช่องเหนือเยื่อหุ้มไขสันหลัง (ESI) | ปวดร้าวลงแขนหรือขาจากรากประสาทอักเสบ | เริ่มต้น 129,000 บาท |
| ฉีดยาที่รากประสาทแบบเจาะจง (selective nerve root injection) | ปวดจากรากประสาทเส้นใดเส้นหนึ่ง | แจ้งราคาหลังแพทย์ประเมิน |
| บอลลูนขยายพังผืดโพรงประสาท (epidural balloon neuroplasty) | ปวดเส้นประสาทเรื้อรังที่สงสัยว่ามีพังผืด | เริ่มต้น 170,000 บาท รวมนอนโรงพยาบาล 1 วันและตรวจเลือดพื้นฐาน |
หลังทำบอลลูนขยายพังผืดโพรงประสาท ผู้ป่วยส่วนใหญ่บินกลับได้ 3 ถึง 5 วันหลังทำหัตถการ
อาการที่ควรพบแพทย์ทันที
ไปห้องฉุกเฉินทันทีถ้าปวดคอร่วมกับอาการต่อไปนี้
- แขนหรือขาอ่อนแรงขึ้นใหม่
- กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้
- ชาบริเวณก้นและฝีเย็บ
- มีไข้ หรือจุดที่แทงเข็มบวมแดงมีหนอง
- ปวดหลังหกล้มหรืออุบัติเหตุรุนแรง
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ทรงตัวลำบาก หรือใช้มือทำงานละเอียดได้ยากขึ้นใหม่
กรณีที่เราอาจแนะนำให้ยังไม่ทำหัตถการ
เราอาจแนะนำว่ายังไม่ควรทำ Cooled RFA หรือควรรอก่อน เมื่อ
- ยังจัดการยาต้านการแข็งตัวของเลือดได้ไม่ปลอดภัย
- มีการติดเชื้ออยู่
- ตั้งครรภ์ เพราะต้องใช้เอกซเรย์นำภาพ
- ยังไม่ได้ยืนยันต้นตอด้วยการฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาท
- เบาหวานคุมได้ไม่ดี และกำลังพิจารณาใช้สเตียรอยด์ร่วมด้วย
- มีเครื่องกระตุ้นหัวใจหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าฝังในร่างกายที่ยังไม่ได้ประเมิน
- คาดหวังผลระยะยาวโดยไม่ออกกำลังกายหรือฟื้นฟูร่างกาย
มุมมองแพทย์
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ผู้ป่วยจริง: พนักงานออฟฟิศคนหนึ่งปวดตื้อลึกที่คอข้างเดียว ร้าวขึ้นท้ายทอย และปวดมากขึ้นเวลาหันหน้าถอยรถ ภาพถ่ายทางรังสีพบข้อต่อฟาเซ็ตเสื่อม และการฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาททำให้อาการปวดเดิมลดลงชัดเจนระหว่างที่ยาออกฤทธิ์ หลังทำ Cooled RFA คอเจ็บอยู่หลายวัน และช่วงหลายสัปดาห์ต่อมาใช้สำหรับออกกำลังกายตามคำแนะนำ
ขั้นตอนต่อไป
1. ส่งผล MRI หรือเอกซเรย์ พร้อมประวัติอาการปวดคอสั้น ๆ
2. แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราทบทวนข้อมูล
3. คุณได้รับแผนการรักษาและใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษร
4. ถ้าเหมาะสม จะทำการฉีดยาวินิจฉัย และต่อมาทำ Cooled RFA ที่คลินิกสีลม เดิน 5 นาทีจาก BTS ศาลาแดง
5. เราติดตามการฟื้นตัว บันทึกอาการปวด และโปรแกรมออกกำลังกาย
เรามีล่ามและผู้ประสานงานครบทุกภาษาที่เว็บไซต์รองรับ ตอบข้อความออนไลน์ตลอด 24 ชั่วโมง และคลินิกเปิดทุกวัน 11:00–20:00 น. ส่งภาพถ่ายทางรังสีให้แพทย์ประเมินได้ทาง LINE (https://lin.ee/5MIGher) หรือ WhatsApp (+66 81 556 9696, https://wa.me/66815569696) หรือดูบริการรักษาปวดคอและบริการรักษาอาการปวดเรื้อรัง
ทีมแพทย์
พญ.รรินทร ชุมสาย ณ อยุธยา
เวชศาสตร์ความปวด / วิสัญญีแพทย์
วุฒิบัตรอนุสาขาเวชศาสตร์ความปวด
ดูประวัติแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
Cooled RFA ดีกว่าการจี้เส้นประสาทแบบดั้งเดิมไหม
เราไม่กล่าวเช่นนั้น Cooled RFA ใช้น้ำหล่อเย็นภายในหัวเข็ม เพื่อให้แพทย์สร้างบริเวณที่ได้รับการรักษาได้กว้างขึ้นที่อุณหภูมิปลายเข็มต่ำกว่า ซึ่งเป็นหลักการที่ออกแบบไว้ แต่ไม่สามารถสัญญาได้ว่าจะแตกต่างสำหรับคุณ แพทย์จะอธิบายหลักฐานปัจจุบันก่อนคุณตัดสินใจ
จี้เส้นประสาทที่คอเจ็บไหม
ผิวหนังจะได้รับยาชาเฉพาะที่ และเพิ่มยาช่วยให้ผ่อนคลายเล็กน้อยได้หากจำเป็น ผู้ป่วยส่วนใหญ่รู้สึกตึงและไม่สบายบ้างระหว่างสอดเข็ม มากกว่าจะเจ็บแปลบ อาการเจ็บไม่กี่วันหลังทำพบได้บ่อย และมักดีขึ้นด้วยการพัก ประคบเย็น และยาแก้ปวดตามที่แพทย์แนะนำ
ต้องฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทก่อนทุกครั้งไหม
ก่อนทำ Cooled RFA ครั้งแรก ต้องฉีด เพราะการฉีดยาวินิจฉัยยืนยันว่าข้อต่อฟาเซ็ตเป็นต้นตอของอาการปวด ก่อนทำซ้ำอาจไม่ต้องฉีดใหม่ถ้าครั้งแรกช่วยได้ชัดเจนและอาการปวดยังเหมือนเดิม แต่แพทย์จะตัดสินใจหลังตรวจคุณอีกครั้ง
Cooled RFA ในกรุงเทพฯ ราคาเท่าไร เบิกประกันได้ไหม
ที่ YOUNIFY Clinic ราคา Cooled RFA เริ่มต้น 280,000 บาท และการฉีดยาวินิจฉัยเส้นประสาทเริ่มต้น 22,000 บาท ราคาจริงยืนยันในใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรหลังแพทย์ประเมิน การเบิกขึ้นอยู่กับกรมธรรม์ของคุณ เราเตรียมใบรายงานแพทย์และใบเสร็จแยกรายการให้คุณใช้เคลมเอง อ่านเพิ่มที่ค่าใช้จ่าย Cooled RFA และ ESI
Cooled RFA ใช้แทนการผ่าตัดคอได้ไหม
ทั้งสองแบบใช้กับปัญหาต่างกัน Cooled RFA ออกแบบมาสำหรับอาการปวดจากข้อต่อฟาเซ็ต ส่วนการผ่าตัดพิจารณาเมื่อรากประสาทหรือไขสันหลังถูกกดทับ กระดูกคอไม่มั่นคง หรืออ่อนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ แพทย์จะอธิบายว่าแนวทางไหนเหมาะกับผลตรวจของคุณ และจะบอกตรง ๆ เมื่อควรไปรับความเห็นจากศัลยแพทย์
เดินทางจากต่างประเทศมาทำ Cooled RFA ที่กรุงเทพฯ ได้ไหม
ได้ คุณส่งภาพถ่ายทางรังสีมาก่อนได้ เพื่อให้แพทย์ประเมินก่อนเดินทาง การฉีดยาวินิจฉัยและ Cooled RFA ทำคนละวัน แผนการรักษาเป็นลายลักษณ์อักษรจึงระบุจำนวนนัดที่ต้องมา เรามีล่ามและผู้ประสานงานครบทุกภาษาที่เว็บไซต์รองรับ และตอบข้อความออนไลน์ตลอด 24 ชั่วโมง
แหล่งอ้างอิง
- Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59). National Institute for Health and Care Excellence (NICE), via NCBI Bookshelf, 2016, updated 2020.
- Lumbar radiofrequency facet joint denervation. Academy of Medical Royal Colleges, Evidence-Based Interventions programme, 2020.
- Strand NH, et al. Advances in radiofrequency ablation: mechanism of action and technology. Annals of Palliative Medicine, 2024 (DOI 10.21037/apm-23-457).
หมายเหตุทางการแพทย์
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการรุนแรง อาการเปลี่ยนเร็ว หรือมีภาวะฉุกเฉิน ควรพบแพทย์ทันที
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
อยากรู้ว่าแผนดูแลแบบไหนเหมาะกับคุณ?
ส่งรายละเอียดอาการ ประวัติสุขภาพ ยาหรือหัตถการที่เคยทำ และเป้าหมายที่ต้องการ ทีมงานจะช่วยนัดหมายเพื่อประเมินกับแพทย์
ปรึกษาอาการกับ YOUNIFY Clinic