ใช้ GLP-1 ก่อนส่องกล้องกระเพาะ ต้องหยุดยาไหม?

ยาลดน้ำหนักกลุ่ม GLP-1 คืออะไร

ยากลุ่ม GLP-1 receptor agonists เป็นยาที่ใช้ดูแลเบาหวานชนิดที่ 2 และใช้ลดน้ำหนักในผู้ที่มีข้อบ่งชี้ ยากลุ่มนี้ช่วยให้รู้สึกอิ่มขึ้น ลดความอยากอาหาร และส่งผลต่อการควบคุมน้ำตาล

ตัวอย่างยาที่พบในงานวิจัยนี้ ได้แก่ dulaglutide, liraglutide, semaglutide และ tirzepatide ซึ่งบางตัวฉีดทุกวัน บางตัวฉีดทุกสัปดาห์ ขนาดยาและระยะเวลาที่ใช้มีผลต่ออาการข้างเคียงของแต่ละคน

• ยากลุ่มนี้ควรใช้ภายใต้แพทย์ ไม่ควรซื้อหรือปรับยาเอง
• อาการที่ควรแจ้งแพทย์คือคลื่นไส้ อาเจียน แน่นท้อง อิ่มนานผิดปกติ หรือกินได้น้อยมาก
• ผู้ป่วยเบาหวานต้องระวังเรื่องน้ำตาลหากมีการหยุดยา เปลี่ยนยา หรืออดอาหารก่อนหัตถการ

ทำไมถึงกังวลเรื่องการส่องกล้องกระเพาะ

เวลาส่องกล้องกระเพาะ ผู้ป่วยมักต้องงดน้ำงดอาหารก่อนทำ เพื่อลดความเสี่ยงที่ยังมีอาหารค้างในกระเพาะ เพราะอาหารค้างอาจทำให้มองเห็นไม่ชัด ต้องหยุดหัตถการ หรือเพิ่มความกังวลเรื่องการสำลักระหว่างใช้ยานอนหลับหรือยาระงับความรู้สึก

ยากลุ่ม GLP-1 อาจทำให้กระเพาะว่างช้าลงในบางคน จึงเคยมีคำแนะนำให้หยุดยาก่อนหัตถการบางชนิด แต่หลักฐานยังพัฒนาอยู่ และแนวทางที่เหมาะสมควรดูปัจจัยเฉพาะบุคคลร่วมด้วย

งานวิจัยนี้พบอะไร

งานวิจัยนี้ศึกษาผู้ป่วย 629 รายที่ใช้ยากลุ่ม GLP-1 และเข้ารับการส่องกล้องกระเพาะ แบ่งเป็นกลุ่มที่หยุดยาก่อนส่องกล้อง 146 ราย และกลุ่มที่ใช้ยาต่อ 483 ราย

ผลพบว่าอัตราการหยุดส่องกล้องก่อนจบใกล้เคียงกัน โดยกลุ่มใช้ยาต่อมีการหยุดก่อนจบ 1.4% ส่วนกลุ่มหยุดยา 0% ความแตกต่างไม่ชัดเจนทางสถิติ อาหารค้างในกระเพาะพบ 6.4% ในกลุ่มใช้ยาต่อ และ 2.7% ในกลุ่มหยุดยา แต่ก็ยังไม่ต่างชัดเจนทางสถิติ และไม่พบเหตุการณ์สำลักในทั้งสองกลุ่ม

แปลเป็นภาษาคนไข้คือ การใช้ GLP-1 ต่อไม่ได้แปลว่าจะส่องกล้องไม่ได้เสมอไป แต่แพทย์ยังต้องดูอาการและความเสี่ยงเฉพาะบุคคล ไม่ใช่ใช้ผลวิจัยนี้แทนคำสั่งก่อนหัตถการของทุกคน

ถ้ากำลังใช้ยาลดน้ำหนักและต้องส่องกล้อง ควรทำอย่างไร

ก่อนส่องกล้องควรบอกทีมแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังใช้ยาลดน้ำหนักหรือยาเบาหวานชนิดใด ใช้ล่าสุดเมื่อไหร่ และมีอาการทางกระเพาะหรือไม่ ข้อมูลนี้ช่วยให้ทีมแพทย์ตัดสินใจเรื่องการงดอาหาร การปรับยา หรือการเลื่อนหัตถการได้เหมาะสม

ถ้ามีอาการคลื่นไส้ อาเจียน แน่นท้องมาก อิ่มค้างนาน หรือสงสัยว่ากระเพาะว่างช้า ควรแจ้งก่อนวันนัด ไม่ควรรอถึงหน้างาน เพราะบางกรณีแพทย์อาจปรับแผนการเตรียมตัวเพื่อความปลอดภัย

• แจ้งชื่อยา ขนาดยา และวันที่ใช้ยาล่าสุด
• แจ้งอาการคลื่นไส้ อาเจียน แน่นท้อง หรือกินแล้วอิ่มนานผิดปกติ
• ผู้ป่วยเบาหวานควรถามแพทย์เรื่องการปรับยาและการดูแลน้ำตาลช่วงงดอาหาร
• ทำตามคำแนะนำของแพทย์ผู้ส่องกล้องและทีมวิสัญญี ไม่ใช้คำแนะนำจากอินเทอร์เน็ตแทน