ปวดเส้นประสาทมักแสบร้อน ร้าวแปลบ หรือเสียวซ่าเป็นแนว เช่น จากคอลงแขน ส่วนปวดกล้ามเนื้อมักปวดตื้อเป็นบริเวณที่ตึงและกดเจ็บ และเปลี่ยนไปตามท่าทาง ที่ YOUNIFY Clinic คลินิกแพทย์บูรณาการและเวลเนส (Healthy Aging & Wellness Center) ย่านสีลม กรุงเทพฯ แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราจะยืนยันต้นตอก่อน เพราะแนวทางดูแลของสองแบบนี้ต่างกัน
ร่างบทความ รอแพทย์ตรวจทานและอนุมัติ ยังไม่เผยแพร่
สารบัญ
สรุปสำคัญ
- ปวดเส้นประสาทมักแสบร้อน ร้าวแปลบ เหมือนไฟช็อต หรือเสียวซ่า และมักร้าวไปตามแนวเส้นประสาท เช่น จากคอลงแขน หรือจากก้นลงขา
- ปวดกล้ามเนื้อมักปวดตื้อลึก ๆ ในแถบกล้ามเนื้อที่ตึง มีจุดกดเจ็บ ปวดมากขึ้นเมื่ออยู่ท่าเดิมนานหรือใช้งานหนัก และมักดีขึ้นเมื่อขยับและยืดเหยียด
- ปวดแบบผสมพบได้บ่อย เช่น ออฟฟิศซินโดรมร่วมกับเส้นประสาทถูกกดทับ และแต่ละส่วนอาจต้องดูแลต่างกัน
- อ่อนแรงที่เพิ่งเกิด กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ หรือชารอบก้นและฝีเย็บ ต้องไปห้องฉุกเฉิน ไม่ใช่ใช้เช็กลิสต์
จะรู้ได้อย่างไรว่าปวดจากเส้นประสาทหรือจากกล้ามเนื้อ
ให้สังเกตว่าปวดแบบไหนและร้าวไปทางใด ปวดเส้นประสาทจะแสบร้อน ร้าวแปลบ หรือเสียวซ่าเป็นแนว ส่วนปวดกล้ามเนื้อจะปวดตื้อในจุดที่มักกดแล้วเจ็บ สัญญาณแต่ละข้อยังไม่ใช่ข้อยืนยันด้วยตัวเอง ปวดเส้นประสาทไม่ใช่เรื่องหายาก แนวเวชปฏิบัติฉบับเต็มของ NICE (สหราชอาณาจักร) รายงานว่าความชุกโดยรวมของอาการปวดจากเส้นประสาท (neuropathic pain) ประเมินไว้ที่ราว 6% ถึง 8%
ปวดเส้นประสาท (neuropathic pain) อาการมักเป็นแบบนี้
- แสบร้อน ร้าวแปลบ เจ็บจี๊ด หรือเหมือนไฟช็อต
- เสียวซ่า เหมือนเข็มทิ่ม หรือชาเป็นหย่อมบนผิวหนัง
- ร้าวไปตามแนวเส้นประสาท เช่น จากคอลงแขนและมือ หรือจากก้นลงด้านหลังของขา
- สัมผัสเบา ๆ เสื้อผ้า หรือผ้าปูที่นอนก็อาจทำให้เจ็บ
- อาจรู้สึกปวดมากขึ้นตอนกลางคืน
ปวดกล้ามเนื้อ (myofascial pain) อาการมักเป็นแบบนี้
- ปวดตื้อลึก ๆ ตึง หรือแข็ง
- มีแถบกล้ามเนื้อตึงและมีปมกดเจ็บ เรียกว่าจุดกดเจ็บ (trigger point) ซึ่งเมื่อกดอาจปวดร้าวไปบริเวณใกล้เคียง
- ปวดมากขึ้นเมื่อนั่งนาน ทำงานหน้าจอ ทำท่าซ้ำ ๆ หรือเครียด
- มักดีขึ้นเมื่อขยับเบา ๆ ประคบอุ่น และยืดเหยียด
ปวดเส้นประสาทกับปวดกล้ามเนื้อพร้อมกันได้ไหม
ได้ และปวดแบบผสมพบได้บ่อย ตัวอย่างที่คุ้นเคยคือออฟฟิศซินโดรมร่วมกับเส้นประสาทที่คอถูกกดทับ กล้ามเนื้อบ่าตึงปวดตื้อ ขณะที่รากประสาทที่ระคายเคืองส่งอาการเสียวซ่าลงไปที่มือ ทั้งสองส่วนส่งผลต่อกัน เพราะเส้นประสาทที่ระคายเคืองทำให้กล้ามเนื้อรอบ ๆ เกร็งป้องกันตัว ถ้าดูแลเพียงส่วนเดียว อีกส่วนอาจทำให้ยังปวดต่อ เราจึงตรวจทั้งสองส่วนในการนัดครั้งเดียวกัน
ปวดเส้นประสาทกับปวดกล้ามเนื้อ เทียบกันชัด ๆ
| ลักษณะ | ปวดเส้นประสาท | ปวดกล้ามเนื้อ |
|---|---|---|
| คำที่มักใช้บรรยาย | แสบร้อน ร้าวแปลบ เหมือนไฟช็อต เสียวซ่า | ปวดตื้อ ตึง ระบม แข็ง |
| ร้าวไปทางไหน | ไปตามแนวเส้นประสาท มักเลยข้อศอกหรือข้อเข่า | อยู่ใกล้กล้ามเนื้อ หรือร้าวไปบริเวณใกล้เคียง |
| ชาหรือเหมือนเข็มทิ่ม | พบบ่อย | พบไม่บ่อย |
| กดที่จุดใดจุดหนึ่ง | อาจทำให้เสียวซ่าเมื่อกดตรงเส้นประสาทที่ถูกกดทับ แต่ไม่ค่อยทำให้ปวดเฉพาะที่ | มักทำให้ปวดแบบที่คุ้นเคย |
| เมื่อขยับและยืดเหยียด | อาจกำเริบถ้าเส้นประสาทถูกยืด | มักดีขึ้น |
| ตัวอย่างที่พบบ่อย | เส้นประสาทที่คอถูกกดทับ ปวดหลังร้าวลงขา ปวดเส้นประสาทหลังงูสวัด | ออฟฟิศซินโดรม บ่าและหลังส่วนบนตึง กล้ามเนื้อหลังส่วนล่างเคล็ด |
| ขั้นแรกของการดูแล | ตรวจประเมิน ยาสำหรับปวดเส้นประสาทที่แพทย์ติดตามผล และการออกกำลังกายที่มีผู้แนะนำ | ออกกำลังกาย ปรับท่าทาง และปรับโต๊ะทำงาน |
| หัตถการที่อาจพิจารณา | การฉีดยาเข้าโพรงประสาทสันหลัง (epidural steroid injection) เริ่มต้น 129,000 บาท · ฉีดคลื่นวิทยุแบบพัลส์ที่รากประสาท เริ่มต้น ยืนยันในใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรหลังแพทย์ประเมิน | dry needling เริ่มต้น 650 บาท · wet needling หรือการฉีดยาจุดกดเจ็บ เริ่มต้น 1,800 บาท |
ทุกรายการเป็นราคาเริ่มต้น และยืนยันในใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรหลังปรึกษาแพทย์
เช็กลิสต์สังเกตตัวเอง (ไม่ใช่การวินิจฉัย)
ลองสังเกตข้อต่อไปนี้สักสองสามวัน แล้วนำคำตอบมาในวันปรึกษา เช็กลิสต์นี้ช่วยให้คุณเล่าอาการได้ชัดขึ้น แต่ไม่ได้บอกสาเหตุ
1. คำไหนตรงที่สุด แสบร้อน ร้าวแปลบ เสียวซ่า หรือปวดตื้อ ตึง ระบม
2. อาการปวดร้าวเป็นแนวเลยข้อศอกหรือข้อเข่า หรืออยู่แค่รอบคอ บ่า หรือหลัง
3. มีอาการชา เหมือนเข็มทิ่ม หรือผิวหนังบางหย่อมรู้สึกไม่เหมือนเดิมไหม
4. กดจุดใดจุดหนึ่งแล้วเกิดอาการปวดแบบที่คุ้นเคยไหม
5. อาการเปลี่ยนตามท่าทาง การนั่งนาน หรือการทำงานหน้าจอไหม
6. ไอ จาม หรือก้มคอแล้วปวดร้าวแปลบลงแขนหรือขาไหม
7. มีอาการอ่อนแรง เช่น ของหลุดมือ หรือเดินสะดุดปลายเท้าไหม
คำบรรยายแบบแสบร้อน และตอบว่าใช่ในข้อ 2, 3, 6 หรือ 7 มีแนวโน้มไปทางปวดเส้นประสาท ส่วนคำบรรยายแบบปวดตื้อ และตอบว่าใช่ในข้อ 4 หรือ 5 มีแนวโน้มไปทางปวดกล้ามเนื้อ ปวดแบบผสมพบได้บ่อย และต้องอาศัยการตรวจร่างกาย ร่วมกับภาพถ่ายทางรังสีในบางราย จึงจะยืนยันต้นตอได้
ทำไมการแยกให้ออกจึงสำคัญต่อการรักษา
เพราะปวดเส้นประสาทและปวดกล้ามเนื้อตอบสนองต่อการรักษาต่างกัน และการรักษาผิดส่วนอาจทำให้ปวดต่อไปอีกหลายเดือน
เมื่อต้นตอคือเส้นประสาท
การดูแลมุ่งไปที่เส้นประสาทที่ถูกกดทับหรือระคายเคือง NICE แนะนำให้เลือกยาสำหรับปวดเส้นประสาทร่วมกับผู้ป่วยและติดตามผลเป็นระยะ แพทย์ของเราจึงทบทวนแผนการใช้ยาร่วมกับคุณ สำหรับรากประสาทที่กระดูกสันหลังซึ่งระคายเคือง ทางเลือกที่ใช้ภาพนำทางได้แก่ การฉีดยาเข้าโพรงประสาทสันหลัง (epidural steroid injection) ซึ่งนำยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ไปไว้ใกล้รากประสาท เริ่มต้น 129,000 บาท และการฉีดคลื่นวิทยุแบบพัลส์ที่รากประสาท (pulsed radiofrequency) ซึ่งออกแบบมาเพื่อช่วยลดการส่งสัญญาณปวด เริ่มต้น ยืนยันในใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรหลังแพทย์ประเมิน ผลการบรรเทาแตกต่างกันในแต่ละบุคคล และอาจต้องทำซ้ำ อ่านเพิ่มเติมที่หน้าปวดเส้นประสาท ปวดคอร้าวลงแขน และการรักษาปวดหลังร้าวลงขา
เมื่อต้นตอคือกล้ามเนื้อ
เริ่มจากการออกกำลังกาย ปรับท่าทาง และปรับพฤติกรรมประจำวันก่อน การใช้เข็มอาจช่วยคลายจุดกดเจ็บ dry needling ใช้เข็มขนาดเล็กโดยไม่ฉีดยา เริ่มต้น 650 บาท ส่วนwet needling หรือการฉีดยาจุดกดเจ็บ ฉีดยาชาเฉพาะที่ปริมาณเล็กน้อยเข้าไปที่จุดกดเจ็บ เริ่มต้น 1,800 บาท บทความทบทวน StatPearls รายงานว่าผลของสองวิธีใกล้เคียงกัน โดยการฉีดยาชาเฉพาะที่ทำให้ระบมหลังทำน้อยกว่า
เมื่อเป็นทั้งสองแบบ
เราวางแผนดูแลทั้งสองส่วนไว้ในแผนเดียวที่เป็นลายลักษณ์อักษร ผ่านบริการดูแลอาการปวดเรื้อรัง บ่อยครั้งจะดูแลส่วนกล้ามเนื้อด้วยการออกกำลังกายและการใช้เข็มไปพร้อมกับการยืนยันส่วนเส้นประสาท และลำดับการดูแลจะตกลงร่วมกับคุณ
เมื่อไรควรพบแพทย์ทันที
ไปห้องฉุกเฉินหรือโทร 1669 ทันที หากมีอาการต่อไปนี้
- กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้
- ชารอบก้นและฝีเย็บ
- แขนหรือขาอ่อนแรงที่เพิ่งเกิดหรือแย่ลงอย่างรวดเร็ว
- มีไข้ร่วมกับปวดคอหรือปวดหลัง
- ปวดหลังหกล้มหรืออุบัติเหตุรุนแรง
- ปวดแขนหรือกรามร่วมกับแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือเหงื่อออก ซึ่งอาจมาจากหัวใจ ไม่ใช่เส้นประสาท
พบแพทย์ภายในวันเดียวกัน หากมีอาการต่อไปนี้
- มือทำงานละเอียดไม่ได้เหมือนเดิม หรือเดินเซ
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุร่วมกับอาการปวดใหม่
กรณีที่เราอาจแนะนำให้ยังไม่ทำหัตถการ
- ยังไม่ได้ยืนยันต้นตอของอาการปวดด้วยการตรวจร่างกาย
- ยังไม่ได้ปรับยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือดร่วมกับแพทย์ที่สั่งยา
- มีการติดเชื้อ หรือผิวหนังติดเชื้อตรงตำแหน่งที่จะแทงเข็ม
- ตั้งครรภ์ สำหรับหัตถการที่ใช้เอกซเรย์นำทาง
- เบาหวานที่ยังควบคุมไม่ได้ สำหรับการฉีดยาคอร์ติโคสเตียรอยด์
- ความคาดหวังที่หัตถการให้ไม่ได้ เช่น หวังให้การฉีดยาครั้งเดียวแทนการออกกำลังกายและการปรับท่าทาง
มุมมองแพทย์
[รอ approve] ที่คลินิกของเรา เราขอให้ผู้ป่วยใช้นิ้วเดียวลากตามแนวที่ปวด ถ้าเป็นเส้นที่ลากเลยข้อศอกหรือข้อเข่าลงไป และชาเป็นแนวชัด เรานึกถึงรากประสาท ถ้าชี้ได้เป็นจุดที่กดแล้วเกิดอาการปวดแบบเดิม เรานึกถึงกล้ามเนื้อ แต่เราไม่ตัดสินจากคำบรรยายอย่างเดียว เพราะคำว่าแสบร้อนหรือตึงเกิดได้ทั้งสองแบบ ในนัดเดียวกันเราจึงตรวจทั้งจุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อ และกำลัง รีเฟล็กซ์ การรับความรู้สึกของรากประสาท หลายคนเป็นทั้งสองแบบ เราจึงดูแลส่วนกล้ามเนื้อไประหว่างยืนยันส่วนเส้นประสาท และส่งตรวจภาพเมื่อผลจะเปลี่ยนแผนการรักษาเท่านั้น
ตัวอย่างสมมติ
ตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ผู้ป่วยจริง: พนักงานออฟฟิศคนหนึ่งเล่าว่าปวดหลังส่วนบนหลังทำงานกับแล็ปท็อปทั้งวัน และเพิ่งมีอาการเสียวซ่าเหมือนไฟช็อตลงไปที่นิ้วโป้งและนิ้วชี้ การตรวจพบจุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อบ่า และการรับความรู้สึกที่เปลี่ยนไปตรงกับรากประสาทเส้นหนึ่งที่คอ แผนการดูแลจึงครอบคลุมทั้งสองส่วน คือปรับท่าทางและใช้เข็มสำหรับกล้ามเนื้อ และตรวจภาพถ่ายทางรังสีของคอก่อนจะคุยเรื่องหัตถการที่เส้นประสาท
ขั้นตอนถัดไป
1. ส่งภาพถ่ายทางรังสี (ผลเอกซเรย์หรือผล MRI ถ้ามี) และประวัติสั้น ๆ รวมถึงคำตอบจากเช็กลิสต์และยาที่ใช้อยู่
2. แพทย์เวชศาสตร์ความปวดของเราทบทวนข้อมูล และแนะนำว่าควรมาตรวจร่างกายที่คลินิกหรือไม่
3. คุณจะได้รับแผนการรักษาและใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนตัดสินใจ
4. หากเหมาะกับหัตถการ จะทำด้วยเข็มภายใต้ภาพนำทาง และผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับบ้านได้ในวันเดียวกัน
5. นัดติดตามผลเพื่อประเมินอาการปวด การนอน และการใช้ชีวิตประจำวัน และปรับโปรแกรมออกกำลังกาย
คลินิกอยู่ที่ ชั้น 2 ห้อง 214, อาคารยูไนเต็ด เซ็นเตอร์ เลขที่ 323 ถนนสีลม แขวงสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500 เดินจาก BTS ศาลาแดง 5 นาที เปิดทุกวัน 11:00–20:00 น.
เริ่มต้นได้ด้วยการส่งผลเอกซเรย์หรือผล MRI พร้อมประวัติสั้น ๆ ทาง LINE @younifyclinic (https://lin.ee/5MIGher) เพื่อให้แพทย์ทบทวน
คำถามที่พบบ่อย
เส้นประสาทถูกกดทับ อาการเหมือนกล้ามเนื้ออักเสบได้ไหม
ได้ เส้นประสาทถูกกดทับมักเริ่มจากอาการตึงและปวดตื้อ เพราะกล้ามเนื้อรอบ ๆ เกร็งเพื่อป้องกันบริเวณนั้น เบาะแสว่ามีเส้นประสาทเกี่ยวข้อง ได้แก่ ปวดร้าวแปลบเลยข้อศอกหรือข้อเข่า เสียวซ่าหรือชาที่มือหรือเท้า และอ่อนแรง การตรวจร่างกายช่วยแยกสองอย่างนี้ออกจากกัน
ปวดเส้นประสาทตรวจ MRI เห็นไหม
MRI แสดงหมอนรองกระดูกหรือช่องที่แคบลงซึ่งกดรากประสาทได้ แต่ไม่ได้แสดงอาการปวดโดยตรง หลายคนมีหมอนรองกระดูกเปลี่ยนแปลงโดยไม่มีอาการปวด และภาวะเส้นประสาทบางอย่างมองไม่เห็นใน MRI กระดูกสันหลัง แพทย์ของเราจะดูภาพควบคู่กับอาการและผลตรวจร่างกายของคุณ
ยืดเหยียดช่วยปวดเส้นประสาทได้ไหม
การขยับเบา ๆ มักช่วยได้ แต่การยืดแรง ๆ จนปวดร้าวแปลบหรือเสียวซ่าลงแขนหรือขา อาจทำให้เส้นประสาทที่ไวอยู่แล้วระคายเคืองมากขึ้น ถ้ายืดแล้วเป็นแบบนี้ ให้หยุดและแจ้งในวันตรวจประเมิน ทีมของเราจะปรับโปรแกรมออกกำลังกายให้เหมาะกับเนื้อเยื่อที่เกี่ยวข้อง
dry needling หรือฉีดยาจุดกดเจ็บ ใช้กับปวดเส้นประสาทได้ไหม
ใช้กับปวดกล้ามเนื้อเป็นหลัก ทั้งสองวิธีดูแลจุดกดเจ็บ จึงอาจช่วยส่วนกล้ามเนื้อของอาการปวดแบบผสม เช่น บ่าตึงร่วมกับเส้นประสาทที่คอถูกกดทับ แต่ไม่ได้รักษารากประสาทที่ระคายเคืองโดยตรง ทางเลือกสำหรับรากประสาทจะพิจารณาหลังการตรวจประเมิน
รักษาปวดเส้นประสาทหรือปวดกล้ามเนื้อ ราคาเท่าไร ใช้ประกันได้ไหม
ที่ YOUNIFY Clinic dry needling เริ่มต้น 650 บาท wet needling เริ่มต้น 1,800 บาท การฉีดยาเข้าโพรงประสาทสันหลัง (epidural steroid injection) เริ่มต้น 129,000 บาท และการฉีดคลื่นวิทยุแบบพัลส์ที่รากประสาทเริ่มต้น ยืนยันในใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรหลังแพทย์ประเมิน เราจัดเตรียมรายงานทางการแพทย์และใบเสร็จแจกแจงรายการให้คุณนำไปเบิกกับประกันเอง ความคุ้มครองขึ้นกับกรมธรรม์ของคุณ
ทำไมปวดเส้นประสาทตอนกลางคืนมากกว่า
หลายคนรู้สึกปวดเส้นประสาทมากขึ้นตอนกลางคืน เพราะมีสิ่งดึงความสนใจน้อยลง สัญญาณปวดจึงรู้สึกชัดขึ้น และท่านอนบางท่าอาจกดหรือยืดเส้นประสาทที่ระคายเคือง ถ้าปวดตอนกลางคืนเป็นอาการใหม่ ปวดมาก หรือมีไข้หรือน้ำหนักลดร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์
แหล่งอ้างอิง
- Neuropathic pain in adults: pharmacological management in non-specialist settings (Clinical Guideline CG173). National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2013, updated 2020, via NCBI Bookshelf.
- Neuropathic Pain: The Pharmacological Management of Neuropathic Pain in Adults in Non-specialist Settings (full guideline). Centre for Clinical Practice at NICE, 2013, via NCBI Bookshelf.
- Hammi C, Schroeder JD, Yeung B. Trigger Point Injection. StatPearls Publishing, NCBI Bookshelf, updated 2023.
- Patel K, Chopra P, Martinez S, Upadhyayula S. Epidural Steroid Injections. StatPearls Publishing, NCBI Bookshelf, updated 2024.
คลินิกเปิดทุกวัน 11:00–20:00 น. · ติดต่อออนไลน์ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
หมายเหตุทางการแพทย์
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่แทนการตรวจ วินิจฉัย หรือรักษาโดยแพทย์ หากมีอาการรุนแรง อาการเปลี่ยนเร็ว หรือมีภาวะฉุกเฉิน ควรพบแพทย์ทันที
ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
อยากรู้ว่าแผนดูแลแบบไหนเหมาะกับคุณ?
ส่งรายละเอียดอาการ ประวัติสุขภาพ ยาหรือหัตถการที่เคยทำ และเป้าหมายที่ต้องการ ทีมงานจะช่วยนัดหมายเพื่อประเมินกับแพทย์
ปรึกษาอาการกับ YOUNIFY Clinic