Điều trị đau bằng can thiệp là dùng các thủ thuật bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn hình ảnh để đưa thuốc hoặc năng lượng trực tiếp đến nguồn gây đau, như dây thần kinh, khớp hoặc cơ. Tại YOUNIFY Clinic, Trung tâm Lão hóa Khỏe mạnh và Chăm sóc Sức khỏe tại Silom, Bangkok, Thái Lan, hướng này có thể phù hợp với người vẫn đau mạn tính dù đã dùng thuốc và tập vật lý trị liệu.
Nội dung
Điểm Chính Cần Nhớ
- Điều trị đau bằng can thiệp dùng thủ thuật bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn hình ảnh, nhắm vào nguồn gây đau như dây thần kinh, khớp hoặc cơ, và nằm giữa thuốc thông thường với phẫu thuật.
- Một số thủ thuật dùng để chẩn đoán, xác nhận cơn đau đến từ đâu; một số dùng để điều trị, nhằm giảm đau trong một thời gian để việc phục hồi chức năng dễ dàng hơn.
- Hầu hết bệnh nhân về nhà trong ngày. Mức giảm đau khác nhau ở mỗi người, và tác dụng của nhiều thủ thuật không kéo dài vĩnh viễn.
- Tại YOUNIFY Clinic, bác sĩ y học giảm đau thực hiện thủ thuật trên thần kinh và cột sống, còn bác sĩ điện quang can thiệp thực hiện nút vi mạch qua động mạch (TAME).
Điều trị đau bằng can thiệp là gì?
Đây là cách đưa một lượng nhỏ thuốc hoặc năng lượng chính xác đến nguồn gây đau, thay vì dùng thuốc uống tác động lên toàn cơ thể.
Nếu cơn đau đã kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng và thuốc uống không còn đủ, quý khách có thể đã nghe đến cụm từ "điều trị đau bằng can thiệp" (interventional pain management). Hướng điều trị này nằm giữa thuốc thông thường và phẫu thuật, và thường bị hiểu nhầm là một ca tiểu phẫu. Thực tế, đây là thủ thuật bằng kim, không có vết mổ lớn, nhắm vào một cấu trúc bị nghi là nguồn gây đau, chẳng hạn các khớp nhỏ phía sau cột sống, một rễ thần kinh cụ thể, hoặc một nút cơ căng và đau khi ấn.
Tại YOUNIFY Clinic, các thủ thuật trên thần kinh và cột sống do bác sĩ y học giảm đau của chúng tôi thực hiện. Để biết bác sĩ giảm đau khác bác sĩ chỉnh hình như thế nào, quý khách có thể đọc bài Y học giảm đau là gì.
Vì sao hướng dẫn hình ảnh quan trọng?
Hướng dẫn hình ảnh giúp bác sĩ nhìn thấy đầu kim trong lúc làm, nhờ đó đặt kim đúng vị trí dự định và tránh các cấu trúc quan trọng ở gần.
"Dưới hướng dẫn hình ảnh" (image-guided) nghĩa là bác sĩ theo dõi hình ảnh trực tiếp trong suốt thủ thuật. Tùy loại thủ thuật, hình ảnh có thể là:
- X-quang tăng sáng (fluoroscopy): hình X-quang chuyển động cho thấy xương và vị trí kim theo thời gian thực, thường dùng cùng thuốc cản quang để xác nhận thuốc đi đúng chỗ.
- Siêu âm (ultrasound): dùng sóng âm cho thấy mô mềm, cơ và mạch máu, không có bức xạ.
Tài liệu y khoa StatPearls ghi nhận tiêm steroid ngoài màng cứng theo tiêu chuẩn được thực hiện dưới X-quang tăng sáng với thuốc cản quang, và khuyến cáo mạnh việc dùng hướng dẫn hình ảnh khi phong bế hạch sao. Đây là một lý do các thủ thuật này có thể thực hiện trong phòng thủ thuật thay vì phòng mổ.
Điều trị đau bằng can thiệp gồm những thủ thuật nào?
Các thủ thuật khác nhau theo vị trí và mục đích: có thủ thuật để chẩn đoán, có thủ thuật để điều trị, và có thủ thuật làm được cả hai.
| Thủ thuật | Vị trí tác động | Mục đích chính | Người thực hiện | Giá khởi điểm |
|---|---|---|---|---|
| Phong bế thần kinh chẩn đoán (phong bế nhánh giữa, medial branch block) | Các dây thần kinh chi phối khớp diện (facet joint) phía sau cột sống | Chẩn đoán: kiểm tra khớp diện có phải nguồn gây đau không | Bác sĩ y học giảm đau | từ 22.000 THB |
| Đốt sóng cao tần làm mát (Cooled RFA) | Cùng nhóm dây thần kinh, sau khi phong bế chẩn đoán cho kết quả dương tính | Điều trị: nhiệt có kiểm soát để giảm dẫn truyền tín hiệu đau | Bác sĩ y học giảm đau | từ 280.000 THB |
| Tiêm khớp diện (facet joint injection) | Trong hoặc quanh khớp diện | Điều trị: thuốc có thể là corticosteroid, PRP hoặc liệu pháp tăng sinh (prolotherapy) tùy kế hoạch | Bác sĩ y học giảm đau | báo giá sau khi bác sĩ đánh giá |
| Tiêm steroid ngoài màng cứng (epidural steroid injection) | Khoang ngoài màng cứng quanh các dây thần kinh tủy sống | Điều trị: thường dùng cho đau lan xuống tay hoặc chân | Bác sĩ y học giảm đau | từ 129.000 THB |
| Tiêm chọn lọc rễ thần kinh (selective nerve root injection) | Một rễ thần kinh cụ thể | Chẩn đoán và điều trị | Bác sĩ y học giảm đau | báo giá sau khi bác sĩ đánh giá |
| Nong bóng gỡ dính khoang ngoài màng cứng (epidural balloon neuroplasty) | Khoang ngoài màng cứng có mô dính chèn ép dây thần kinh | Điều trị | Bác sĩ y học giảm đau | từ 170.000 THB |
| Tiêm điểm kích hoạt (trigger point injection / châm kim ướt) | Nút cơ căng và đau khi ấn | Điều trị | Bác sĩ y học giảm đau | từ 1.800 THB |
| Phong bế hạch sao (stellate ganglion block) | Nhóm dây thần kinh ở chân cổ | Điều trị: một số loại đau liên quan thần kinh ở đầu, cổ và cánh tay | Bác sĩ y học giảm đau | từ 37.500 THB |
| Nút vi mạch qua động mạch (TAME) | Mạch máu nhỏ bất thường quanh khớp hoặc gân bị viêm, như viêm dính bao khớp vai, khuỷu tay tennis, khuỷu tay golf, viêm cân gan chân | Điều trị | Bác sĩ điện quang can thiệp | từ 129.000 THB |
Nói chung, giá khởi điểm dao động từ 1.800 THB cho tiêm điểm kích hoạt đến từ 170.000 THB cho nong bóng gỡ dính khoang ngoài màng cứng; chi phí thực tế của từng trường hợp được xác nhận bằng báo giá bằng văn bản sau khi bác sĩ đánh giá. Để hiểu vì sao cần phong bế chẩn đoán trước khi đốt sóng cao tần, quý khách có thể đọc bài Vì sao phong bế trước khi đốt.
Các thủ thuật này làm được gì và không làm được gì?
Các thủ thuật nhằm giảm đau và cải thiện chức năng hằng ngày, như vận động, ngủ và làm việc thoải mái hơn, nhưng không sửa chữa cấu trúc đã thoái hóa và không loại bỏ nguyên nhân gốc của bệnh.
Cần nói rõ về mục tiêu. Thủ thuật chẩn đoán giúp xác định cấu trúc nào gây đau để bước điều trị tiếp theo chính xác hơn; thủ thuật điều trị nhằm giảm đau trong một thời gian, tạo điều kiện để tập vật lý trị liệu và vận động nhiều hơn.
- Mức độ và thời gian giảm đau khác nhau ở mỗi người.
- Tác dụng của nhiều thủ thuật không kéo dài vĩnh viễn; chẳng hạn dây thần kinh đã được đốt có thể mọc lại theo thời gian.
- Thủ thuật là một phần của kế hoạch chăm sóc tổng thể, cùng với vật lý trị liệu, vận động và thuốc khi phù hợp, không phải giải pháp đơn lẻ.
Một hướng dẫn đăng trên The BMJ năm 2025 khuyến cáo không sử dụng một số thủ thuật cột sống cho đau mạn tính không do ung thư, trong khi một số hướng dẫn khác vẫn thấy chúng có vai trò ở những người bệnh được lựa chọn cẩn thận. Vì vậy, chúng tôi xác nhận nguồn gây đau trước và thống nhất với quý khách ngay từ đầu về cách đánh giá tiến triển.
Về nhà trong ngày
Hầu hết thủ thuật được thực hiện bằng kim, không có vết mổ lớn và thường không cần nằm lại qua đêm. Hầu hết bệnh nhân về nhà trong ngày với hướng dẫn chăm sóc đơn giản; quá trình hồi phục khác nhau ở mỗi người. Để biết chi tiết về rủi ro và hồi phục, quý khách có thể đọc bài An toàn và hồi phục sau thủ thuật can thiệp giảm đau.
Ai phù hợp với điều trị đau bằng can thiệp?
Hướng này thường được cân nhắc khi cơn đau vẫn kéo dài dù đã nghỉ ngơi, dùng thuốc và tập vật lý trị liệu. Các tình huống thường gặp gồm:
- Đau kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng dù đã chăm sóc cơ bản đầy đủ.
- Cơn đau ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc hoặc vận động.
- Muốn biết nguồn gây đau trước khi quyết định những bước lớn hơn.
- Không muốn phẫu thuật, không phù hợp để phẫu thuật, hoặc đang cân nhắc giữa phẫu thuật và các lựa chọn khác.
Mức độ phù hợp phụ thuộc vào chẩn đoán, hình ảnh học và sức khỏe tổng thể. Ví dụ, hướng dẫn của Viện Quốc gia về Sức khỏe và Chất lượng Chăm sóc Anh (NICE) chỉ khuyến nghị cân nhắc đốt sóng cao tần sau khi phong bế nhánh giữa chẩn đoán cho kết quả dương tính. Vì vậy, đánh giá luôn là bước đầu tiên.
Lần khám đầu tiên diễn ra thế nào?
Bác sĩ xem bệnh sử và phim chụp hiện có, thăm khám và trao đổi về các lựa chọn có thể phù hợp. Vì có thủ thuật để chẩn đoán và có thủ thuật để điều trị, kế hoạch thường được xây dựng theo từng bước, bắt đầu từ lựa chọn ít xâm lấn nhất hợp lý, rồi điều chỉnh theo đáp ứng của quý khách.
Khi nào cần gặp bác sĩ khẩn cấp?
Hãy đến phòng cấp cứu thay vì chờ lịch hẹn phòng khám nếu cơn đau đi kèm bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Yếu tay hoặc chân mới xuất hiện hoặc nặng dần
- Mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện
- Tê vùng yên ngựa (quanh mông và tầng sinh môn)
- Sốt kèm đau lưng
- Đau dữ dội sau cú ngã mạnh hoặc tai nạn lớn
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
Khi nào chúng tôi có thể khuyên không nên làm thủ thuật?
Bác sĩ của chúng tôi có thể khuyên hoãn hoặc không thực hiện thủ thuật khi:
- Thuốc chống đông chưa được điều chỉnh an toàn cùng bác sĩ kê đơn
- Có nhiễm trùng toàn thân hoặc nhiễm trùng da tại vị trí đâm kim
- Đang mang thai, đối với thủ thuật dùng hướng dẫn X-quang
- Đái tháo đường chưa kiểm soát tốt, đối với thủ thuật dùng corticosteroid
- Nguồn gây đau chưa được xác nhận
- Kỳ vọng vượt quá những gì thủ thuật có thể làm được, chẳng hạn mong một mũi tiêm chấm dứt cơn đau mãi mãi
Bác sĩ sẽ giải thích lý do và đề xuất các lựa chọn khác phù hợp.
Góc nhìn của bác sĩ
Tại phòng khám của chúng tôi, chúng tôi đặt ra ba câu hỏi trước khi đề xuất bất kỳ thủ thuật nào. Thứ nhất, nguồn gốc cơn đau đã được xác nhận chưa, bao gồm việc đối chiếu phim MRI với kết quả thăm khám, vì không phải bất thường nào trên phim cũng là nguyên nhân? Thứ hai, các biện pháp chăm sóc cơ bản như vật lý trị liệu đã được thực hiện đúng cách chưa? Thứ ba, các thuốc quý khách đang dùng, đặc biệt là thuốc chống đông, có thể được kiểm soát an toàn không? Nếu có câu trả lời nào chưa rõ, chúng tôi hoãn thủ thuật và giải thích lý do. Khi đã sẵn sàng, mỗi thủ thuật đều cần một mục tiêu đo được mà chúng tôi cùng quý khách thống nhất, chẳng hạn ngủ trọn đêm hoặc quay lại tập đầy đủ chương trình vật lý trị liệu.
Ví dụ minh họa (giả định)
Ví dụ minh họa, không phải bệnh nhân thật: một người bị đau cổ lan xuống vùng xương bả vai đã nhiều tháng, chỉ đỡ một phần khi dùng thuốc và tập vật lý trị liệu. Bác sĩ y học giảm đau xem phim MRI, thăm khám và nghi ngờ khớp diện cột sống cổ là nguồn gây đau, nên đề xuất phong bế thần kinh chẩn đoán trước. Cơn đau giảm rõ trong thời gian thuốc tê có tác dụng, nên bác sĩ trao đổi về đốt sóng cao tần như bước tiếp theo, đồng thời tiếp tục vật lý trị liệu.
Các bước tiếp theo là gì?
1. Gửi kết quả X-quang hoặc MRI cùng bệnh sử đau ngắn gọn.
2. Bác sĩ y học giảm đau của chúng tôi xem xét hồ sơ, hội chẩn với bác sĩ điện quang can thiệp khi cần.
3. Quý khách nhận kế hoạch điều trị và báo giá bằng văn bản.
4. Nếu thủ thuật phù hợp, lịch thực hiện sẽ được sắp xếp; hầu hết bệnh nhân về nhà trong ngày.
5. Theo dõi sự thay đổi của cơn đau và sinh hoạt hằng ngày.
Địa chỉ: Tầng 2, Phòng 214, Tòa nhà United Center, 323 đường Silom, Silom, Bang Rak, Bangkok 10500, Thái Lan, cách ga BTS Sala Daeng 5 phút đi bộ, mở cửa hằng ngày 11:00–20:00 (giờ Bangkok). Danh sách đầy đủ các thủ thuật có tại trang dịch vụ điều trị đau mạn tính.
Quý khách có thể gửi kết quả X-quang hoặc MRI cùng bệnh sử ngắn gọn qua WhatsApp +66 81 556 9696 để bác sĩ xem xét.
Câu hỏi thường gặp
Điều trị đau bằng can thiệp có giống phẫu thuật không?
Không. Đây là các thủ thuật bằng kim dưới hướng dẫn hình ảnh, không có vết mổ, và hầu hết bệnh nhân về nhà trong ngày. Tuy vậy, phẫu thuật vẫn cần được cân nhắc trong một số tình huống, như dây thần kinh bị chèn ép gây yếu ngày càng tăng. Bác sĩ sẽ nói rõ nếu chuyển đến bác sĩ phẫu thuật là phù hợp hơn.
Tiêm một mũi có hết đau không?
Thường là không. Mức độ và thời gian giảm đau khác nhau ở mỗi người, và nhiều người được lợi nhiều nhất khi kết hợp thủ thuật với vật lý trị liệu và vận động đều đặn. Một số thủ thuật có thể cần lặp lại khi cơn đau quay lại; bác sĩ sẽ trao đổi trước với quý khách.
Làm sao biết mình cần thủ thuật nào?
Điều này được quyết định sau khi đánh giá, dựa trên bệnh sử, thăm khám và hình ảnh học. Một số thủ thuật, như phong bế thần kinh chẩn đoán, được thiết kế riêng để giúp xác định nguồn gây đau. Kết quả của chúng giúp việc chọn bước tiếp theo chính xác hơn.
Làm thủ thuật có đau không? Có cần gây mê toàn thân không?
Hầu hết thủ thuật được thực hiện khi quý khách tỉnh táo, sau khi gây tê da bằng thuốc tê tại chỗ, nên thường chỉ cảm thấy áp lực hoặc căng tức trong thời gian ngắn và không cần gây mê toàn thân. Bác sĩ sẽ giải thích cách giữ thoải mái trong lúc làm trước ngày thủ thuật.
Hồi phục mất bao lâu? Khi nào có thể bay về nước?
Hầu hết bệnh nhân về nhà trong ngày và có thể hơi ê ẩm tại chỗ đâm kim lúc đầu. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bằng văn bản nên tránh lái xe, tập nặng hoặc di chuyển xa trong bao lâu, tùy theo từng người và từng thủ thuật.
Chi phí bao nhiêu? Bảo hiểm có chi trả không?
Giá khởi điểm từ 1.800 THB cho tiêm điểm kích hoạt đến từ 170.000 THB cho nong bóng gỡ dính khoang ngoài màng cứng; phí khám được xác nhận khi quý khách đặt lịch, còn phí chụp chiếu được thông báo sau khi bác sĩ đánh giá. Quý khách nhận báo giá bằng văn bản trước mỗi thủ thuật, và chúng tôi chuẩn bị báo cáo y khoa cùng hóa đơn chi tiết để quý khách tự nộp hồ sơ bảo hiểm.
Tài liệu tham khảo
- Patel K, Chopra P, Martinez S, Upadhyayula S. Epidural Steroid Injections. StatPearls, StatPearls Publishing / NCBI Bookshelf, cập nhật 8/6/2024.
- Piraccini E, Munakomi S, Chang KV. Stellate Ganglion Blocks. StatPearls, StatPearls Publishing / NCBI Bookshelf, cập nhật 13/8/2023.
- Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59). National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2016, cập nhật 2020.
- Busse JW, et al. Commonly used interventional procedures for non-cancer chronic spine pain: a clinical practice guideline. BMJ, 2025.
Lưu Ý Y Khoa
Bài viết này chỉ mang tính thông tin chung và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu triệu chứng nặng, thay đổi nhanh hoặc cấp bách, hãy đi khám ngay.
Kết quả có thể khác nhau ở mỗi người. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.
Quý khách muốn biết kế hoạch chăm sóc nào phù hợp với mình?
Chia sẻ triệu chứng, tiền sử sức khỏe, thuốc đang dùng hoặc các thủ thuật đã thực hiện trước đây và mục tiêu cá nhân của Quý khách. Đội ngũ của chúng tôi có thể hỗ trợ sắp xếp buổi đánh giá y khoa.
Tư vấn cùng YOUNIFY Clinic