ต้อกระจกคืออะไร อาการเริ่มต้น สัญญาณที่ควรพบจักษุแพทย์ และทางเลือกเลนส์แก้วตาเทียม

ต้อกระจกคืออะไร

ต้อกระจก อาการ ในระยะแรกมักไม่ชัดเจน จนหลายคนคิดว่าเป็นเรื่องปกติของอายุ เช่น มองตอนกลางคืนไม่ชัด ต้องเปลี่ยนแว่นบ่อยขึ้น หรือรู้สึกว่าสีดูซีดลง ความจริงคือต้อกระจกเป็นภาวะที่พบได้บ่อย และมีแนวทางดูแลที่ชัดเจน การเข้าใจสัญญาณตั้งแต่ต้นช่วยให้วางแผนได้ทัน ไม่ต้องรอจนกระทบการใช้ชีวิต

ต้อกระจก (cataract) คือภาวะที่เลนส์แก้วตาธรรมชาติซึ่งเดิมใสอยู่ เกิดการขุ่นมัวขึ้น แสงจึงผ่านเข้าไปยังจอประสาทตาได้น้อยลง ผลคือภาพที่เห็นมัวลง สีดูซีด และแสงจ้ารบกวนมากขึ้น เป็นการเปลี่ยนแปลงที่พบได้ตามวัย และเกิดขึ้นอย่างช้า ๆ จนหลายคนไม่ทันสังเกต

เปรียบเทียบให้เห็นภาพคือ เลนส์แก้วตาทำหน้าที่เหมือนเลนส์ของกล้องถ่ายรูป เมื่อเลนส์ขุ่น ภาพที่ได้ก็มัวลง แม้ฟิล์มหรือจอประสาทตาจะยังปกติดี นี่เป็นเหตุผลที่การนำเลนส์แก้วตาที่ขุ่นออกและใส่เลนส์แก้วตาเทียมเข้าไปแทน จึงช่วยให้การมองเห็นดีขึ้นในผู้รับบริการส่วนใหญ่ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล และขึ้นกับสุขภาพของจอประสาทตาและเส้นประสาทตาของแต่ละคนด้วย

อาการเริ่มต้นที่มักถูกมองข้าม

อาการช่วงแรกของต้อกระจกมักค่อยเป็นค่อยไป และถูกเข้าใจว่าเป็นเรื่องของอายุหรือแว่นไม่พอดี สัญญาณที่พบบ่อยคือ การมองเห็นในที่แสงน้อยแย่ลง แสงไฟรบกวนมากขึ้น และค่าสายตาเปลี่ยนเร็วกว่าปกติ

• มองกลางคืนลำบากขึ้น โดยเฉพาะเวลาขับรถ เห็นแสงไฟหน้ารถแตกกระจาย หรือมีวงแสงรอบดวงไฟ
• แสงจ้ารบกวนมากขึ้น เดินออกกลางแดดแล้วรู้สึกพร่าจนต้องหรี่ตา
• สีดูซีดลงหรืออมเหลือง สังเกตได้ชัดเมื่อเทียบระหว่างตาสองข้าง
• ต้องเปลี่ยนแว่นบ่อยขึ้น เพราะค่าสายตาเปลี่ยนเร็วกว่าที่เคย
• บางรายอ่านหนังสือใกล้ได้ดีขึ้นชั่วคราว ซึ่งอาจดูเหมือนเรื่องดี แต่จริง ๆ เป็นผลจากค่าสายตาที่เปลี่ยนไป
• มองเห็นภาพซ้อนในตาข้างเดียว แม้ปิดตาอีกข้างแล้วก็ยังเห็นซ้อน
• ภาพมัวลงเรื่อย ๆ แม้ใส่แว่นที่วัดใหม่แล้วก็ยังมองไม่ชัด

อาการเหล่านี้ไม่ได้มาจากต้อกระจกเสมอไป บางคนตามัว ตาล้า หรือแสบตาจากสาเหตุอื่น เช่น ภาวะตาแห้งจากการใช้จอนาน ๆ ซึ่งมีแนวทางดูแลคนละแบบ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ตาแห้ง ตาล้าจากจอ ดูแลอย่างไร

วิธีสังเกตง่าย ๆ ที่บ้านคือ ลองปิดตาทีละข้างแล้วมองป้ายหรือนาฬิกาที่คุ้นเคย ถ้าตาข้างหนึ่งมัวกว่าอีกข้างอย่างชัดเจน ควรมาตรวจ ลูกหลานที่สังเกตว่าคุณพ่อคุณแม่เริ่มเลี่ยงการขับรถกลางคืน หรือเปิดไฟสว่างมากขึ้นกว่าเดิม ก็เป็นสัญญาณที่ควรพามาตรวจตาเช่นกัน

สัญญาณที่ควรพบจักษุแพทย์โดยเร็ว

อาการบางอย่างไม่ใช่ลักษณะทั่วไปของต้อกระจก และอาจบ่งชี้ภาวะอื่นที่ต้องได้รับการตรวจอย่างเร่งด่วน หากมีอาการเหล่านี้ ควรพบจักษุแพทย์ทันที โดยไม่ต้องรอนัด

• ตามัวลงอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่วันหรือไม่กี่ชั่วโมง
• ปวดตามาก ตาแดง ร่วมกับคลื่นไส้อาเจียน
• เห็นแสงวาบ หรือมีจุดดำลอยจำนวนมากขึ้นอย่างฉับพลัน
• เห็นเหมือนมีม่านดำบังลานสายตาบางส่วน
• สูญเสียการมองเห็นบางส่วนหรือทั้งหมดอย่างเฉียบพลัน

ถ้าไม่แน่ใจว่าอาการเข้าข่ายหรือไม่ โทรถามได้ที่ 081-556-9696 ทุกวัน 11:00–20:00 หรือทัก LINE @younifyclinic ทีมงานจะช่วยประเมินเบื้องต้นว่าควรมาตรวจเร็วแค่ไหน

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือการเปลี่ยนแปลงของโปรตีนในเลนส์แก้วตาตามวัย แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่เร่งให้เกิดเร็วขึ้น หรือเกิดในคนอายุน้อยกว่าปกติได้ การรู้ปัจจัยเหล่านี้ช่วยให้วางแผนตรวจตาได้เหมาะสม

• อายุที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยหลัก
• โรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี
• การได้รับแสงแดดและรังสียูวีสะสมโดยไม่ป้องกัน
• การใช้ยาบางกลุ่มต่อเนื่อง โดยเฉพาะยาสเตียรอยด์ ภายใต้การดูแลของแพทย์
• การสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมาก
• การบาดเจ็บที่ดวงตา หรือการอักเสบภายในลูกตาในอดีต
• ประวัติการผ่าตัดภายในลูกตามาก่อน

การรักษา ทำไมยาหยอดจึงไม่ใช่คำตอบ

ปัจจุบันยังไม่มียาหยอดตาหรือยารับประทานใดที่ทำให้เลนส์แก้วตาที่ขุ่นแล้วกลับมาใสได้ แนวทางที่มีหลักฐานรองรับคือการผ่าตัดนำเลนส์ที่ขุ่นออก แล้วใส่เลนส์แก้วตาเทียมแทน ส่วนช่วงที่อาการยังน้อย การปรับแว่นและจัดแสงในบ้านให้เหมาะสมช่วยประคองการใช้ชีวิตได้ระยะหนึ่ง

จังหวะที่เหมาะสมในการผ่าตัด จึงไม่ได้วัดจากระดับความขุ่นอย่างเดียว แต่วัดจากว่าอาการรบกวนการใช้ชีวิตของคุณมากแค่ไหน เช่น ขับรถกลางคืนไม่ไหว อ่านหนังสือลำบาก หรือเสี่ยงต่อการหกล้ม การรอจนขุ่นมากเกินไปไม่ได้ทำให้ผลดีขึ้น และในบางกรณีอาจทำให้การผ่าตัดซับซ้อนกว่าเดิม การพูดคุยกับจักษุแพทย์ของเราตั้งแต่เริ่มมีอาการ จึงช่วยให้เลือกจังหวะได้เหมาะกับชีวิตของคุณ

การผ่าตัดต้อกระจกในปัจจุบันเป็นหัตถการแผลเล็ก โดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูงสลายเลนส์ที่ขุ่น แล้วดูดออกทางแผลขนาดเล็ก จากนั้นใส่เลนส์แก้วตาเทียมชนิดพับได้เข้าไปแทนที่ ทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ผู้รับบริการรู้สึกตัวตลอด และโดยทั่วไปทำทีละข้าง มักกลับบ้านได้ในวันเดียว

การตรวจประเมิน วัดค่าเลนส์ และนัดติดตามผลทั้งหมด ทำที่คลินิกของเราบนถนนสีลม ส่วนการผ่าตัด ทีมแพทย์ของเราเป็นผู้ทำที่โรงพยาบาลพันธมิตร ด้วยเทคนิคและเครื่องมือที่ได้รับการรับรองมาตรฐานสากล ดูรายละเอียดได้ที่ ผ่าตัดต้อกระจกและเลนส์แก้วตาเทียม

ทางเลือกเลนส์แก้วตาเทียม

เลนส์แก้วตาเทียมไม่ได้มีแบบเดียว การเลือกเลนส์คือการเลือกระยะที่คุณอยากเห็นชัดโดยไม่ต้องใส่แว่น ไม่ใช่การเลือกว่าเลนส์ใดเหนือกว่ากัน เพราะแต่ละแบบมีข้อแลกเปลี่ยนของตัวเอง

ราคาเลนส์แก้สายตาเอียง (toric) สูงกว่าเลนส์โมโนโฟกัลมาตรฐาน แต่ตัวเลขที่แน่นอนขึ้นกับค่าสายตาเอียงและรุ่นเลนส์ที่เหมาะกับดวงตาของคุณ เราจึงแจ้งราคาหลังการตรวจประเมิน ไม่ประกาศเป็นตัวเลขกลางไว้ล่วงหน้า

จุดที่อยากเน้นคือ ไม่มีเลนส์ชนิดใดที่ให้ทุกอย่างพร้อมกันโดยไม่มีข้อแลกเปลี่ยน เลนส์ที่ลดการพึ่งพาแว่นได้มาก มักแลกมาด้วยโอกาสเห็นวงแสงในที่มืดมากขึ้น ส่วนเลนส์ระยะเดียวให้ภาพคมชัดตรงไปตรงมา แต่ต้องใช้แว่นอ่านหนังสือ การเลือกจึงควรเริ่มจากไลฟ์สไตล์ เช่น ขับรถกลางคืนบ่อยไหม ทำงานกับหน้าจอมากแค่ไหน และรับได้กับการใส่แว่นอ่านหนังสือหรือไม่

เลนส์แก้วตาเทียมในการผ่าตัดต้อกระจก เป็นคนละเรื่องกับเลนส์เสริมที่ใส่เพิ่มเข้าไปโดยยังเก็บเลนส์แก้วตาธรรมชาติไว้ อย่าง ICL ซึ่งใช้กับผู้ที่สายตาสั้นมากและยังไม่มีต้อกระจก อ่านความต่างได้ที่ ทำความรู้จัก ICL

ใครเหมาะกับเลนส์แบบไหน

การเลือกเลนส์ต้องดู 2 ด้านพร้อมกัน คือความต้องการในการใช้ชีวิต และสุขภาพของดวงตาส่วนอื่น เพราะเลนส์หลายระยะต้องอาศัยจอประสาทตาและเส้นประสาทตาที่ทำงานได้ดี จึงจะให้ผลตามที่ออกแบบไว้

ถ้ายังตัดสินใจไม่ได้ ไม่ต้องกังวล เรื่องนี้ตัดสินใจร่วมกับจักษุแพทย์หลังทราบผลตรวจได้ ลูกหลานที่มาด้วยสามารถนั่งฟังและช่วยถามได้ในห้องตรวจ

กรณีที่ควรประเมินเป็นพิเศษก่อนเลือกเลนส์หลายระยะ

บางภาวะทำให้เลนส์หลายระยะอาจไม่ให้ผลตามที่ออกแบบไว้ กรณีเหล่านี้เราจะตรวจละเอียดขึ้นก่อน และมักแนะนำให้พิจารณาเลนส์ระยะเดียวเป็นทางเลือกหลัก

• มีโรคจอประสาทตา เช่น จุดรับภาพเสื่อม หรือภาวะแทรกซ้อนทางตาจากเบาหวาน
• มีโรคต้อหินที่กระทบลานสายตา
• มีความผิดปกติของกระจกตาที่ทำให้คุณภาพภาพลดลง
• ทำงานที่ต้องใช้การมองในที่แสงน้อยเป็นหลัก เช่น ขับรถกลางคืนเป็นอาชีพ
• มีความคาดหวังว่าจะไม่ต้องใช้แว่นเลยในทุกสถานการณ์

การตรวจจอประสาทตาแบบขยายม่านตาก่อนตัดสินใจ จึงสำคัญมาก เพราะถ้าอาการมัวมาจากจอประสาทตา การเปลี่ยนเลนส์อย่างเดียวจะไม่ตอบโจทย์

ขั้นตอนเมื่อมาที่คลินิก

กระบวนการดูแลต้อกระจกแบ่งเป็น 4 ช่วงหลัก ช่วงที่สำคัญที่สุดคือการตรวจวัดค่าเลนส์ เพราะความแม่นยำของการวัด คือสิ่งที่กำหนดว่าหลังผ่าตัดคุณจะเห็นชัดที่ระยะใด

• ขั้นที่ 1 ตรวจประเมินสายตาและสุขภาพดวงตา — วัดค่าสายตา วัดความดันตา ตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ตรวจตา และตรวจจอประสาทตาแบบขยายม่านตา เพื่อยืนยันว่าอาการมัวมาจากต้อกระจกจริง ไม่ใช่จากจอประสาทตาหรือเส้นประสาทตา
• ขั้นที่ 2 วัดค่าเลนส์แก้วตาเทียมและเลือกชนิดเลนส์ — วัดความยาวลูกตาและความโค้งกระจกตาเพื่อคำนวณกำลังเลนส์ จากนั้นจักษุแพทย์ของเราจะคุยกับคุณเรื่องไลฟ์สไตล์และความคาดหวัง เพื่อเลือกชนิดเลนส์ร่วมกัน
• ขั้นที่ 3 วันผ่าตัด — ใช้ยาชาเฉพาะที่ ผู้รับบริการรู้สึกตัวตลอด ใช้เวลาไม่นานต่อข้าง หลังผ่าตัดพักสังเกตอาการแล้วมักกลับบ้านได้ในวันเดียว ควรมีผู้ติดตามมารับกลับ โดยทั่วไปผ่าตัดทีละข้างและเว้นระยะก่อนทำอีกข้าง
• ขั้นที่ 4 นัดติดตามผล — ตรวจในวันถัดไปและตามรอบที่กำหนด เพื่อดูการอักเสบ ความดันตา และความคมชัด รวมถึงวัดแว่นใหม่เมื่อค่าสายตานิ่งแล้ว

ขั้นที่ 1 ขั้นที่ 2 และขั้นที่ 4 ทำที่คลินิกของเราบนถนนสีลม ส่วนขั้นที่ 3 คือวันผ่าตัด ทีมแพทย์ของเราเป็นผู้ทำที่โรงพยาบาลพันธมิตร โดยทีมเดิมที่ตรวจและวางแผนให้คุณตั้งแต่ต้น

การเตรียมตัวก่อนวันผ่าตัด

การเตรียมตัวส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการควบคุมโรคประจำตัวให้ดี และการจัดการยาที่ใช้อยู่ ทำตามรายการสั้น ๆ นี้ก็เพียงพอ

• แจ้งยาประจำตัวทั้งหมด โดยเฉพาะยาต้านการแข็งตัวของเลือด และยากลุ่มที่มีผลต่อม่านตา ห้ามหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
• ควบคุมความดันโลหิตและระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์
• หยอดยาเตรียมก่อนผ่าตัดตามที่ทีมแพทย์สั่ง
• งดแต่งหน้าบริเวณดวงตาในวันผ่าตัด และเตรียมผู้ติดตามมารับกลับ

ถ้าท่านมาคนเดียวไม่สะดวก โทรแจ้งล่วงหน้าได้ที่ 081-556-9696 หรือ LINE @younifyclinic เพื่อให้เราช่วยจัดตารางนัดให้เหมาะกับผู้ที่มารับกลับ

การดูแลหลังผ่าตัด

หลักสำคัญมี 3 ข้อ คือ หยอดยาให้ครบ ไม่ขยี้ตา และเลี่ยงสิ่งที่อาจทำให้ติดเชื้อในช่วงแรก

• หยอดยาตามตารางอย่างครบถ้วนตลอดระยะที่กำหนด
• ห้ามขยี้ตาหรือกดทับตา ใส่ที่ครอบตาตอนนอนตามคำแนะนำ
• เลี่ยงน้ำเข้าตา งดว่ายน้ำ ซาวน่า และการก้มยกของหนักในช่วงแรก
• ใส่แว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง
• ติดต่อคลินิกทันที หากปวดตามากขึ้น ตาแดงมากขึ้น มองเห็นแย่ลง เห็นแสงวาบ หรือมีจุดดำลอยเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน

การมองเห็นมักคมชัดขึ้นภายในไม่กี่วันในผู้รับบริการส่วนใหญ่ แต่การปรับตัวเต็มที่และการวัดแว่นใหม่ มักรอจนค่าสายตานิ่ง การผ่าตัดช่วยให้การมองเห็นดีขึ้นในผู้รับบริการส่วนใหญ่ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล

เบอร์ที่ติดต่อได้เร็วที่สุดคือ 081-556-9696 ทุกวัน 11:00–20:00 หรือทัก LINE @younifyclinic ถ้ามีอาการที่กังวล อย่ารอถึงวันนัด

ราคาผ่าตัดต้อกระจก

ในตลาดไทยปี 2026 การผ่าตัดต้อกระจกพร้อมเลนส์โมโนโฟกัล เริ่มต้น 45,000 บาทต่อข้าง และเลนส์มัลติโฟกัลหรือ EDOF เริ่มต้น 85,000 บาทต่อข้าง ราคาต่างกันตามชนิดเลนส์เป็นหลัก ส่วนค่าตรวจประเมินและการติดตามผล ควรถามให้ชัดว่ารวมอยู่หรือไม่

เลนส์แก้สายตาเอียง (toric) มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าเลนส์โมโนโฟกัลมาตรฐาน ตัวเลขที่แน่นอนแจ้งได้หลังการตรวจประเมิน เพราะขึ้นกับค่าสายตาเอียงและรุ่นเลนส์ที่เหมาะกับดวงตาของคุณ

ข้อสังเกตเวลาเทียบราคากับที่อื่น ราคาผ่าตัดต้อกระจกคิดเป็นรายข้าง ต่างจากการผ่าตัดแก้ไขสายตาด้วยเลเซอร์ที่มักประกาศเป็นราคาสองข้าง ดูตารางเทียบราคาการแก้ไขสายตาแบบอื่นได้ที่ เลสิกราคาเท่าไหร่ 2026

ผู้ที่มีสิทธิการรักษาหรือประกันสุขภาพ ควรตรวจสอบเงื่อนไขความคุ้มครองล่วงหน้า เพราะเงื่อนไขของเลนส์แต่ละชนิดอาจต่างกัน สอบถามรายละเอียดที่เป็นปัจจุบันได้ที่ 081-556-9696 หรือ LINE @younifyclinic

ขั้นตอนต่อไป นัดตรวจตาเพื่อหาคำตอบ

สงสัยว่าอาการตามัวของคุณใช่ต้อกระจกหรือไม่ การตรวจตาแบบขยายม่านตาจะบอกได้ว่าอาการมาจากต้อกระจกจริง หรือมาจากส่วนอื่นของดวงตาที่ต้องดูแลต่างออกไป

ที่คลินิกของเราบนถนนสีลม เราตรวจประเมิน วัดค่าเลนส์ และดูแลนัดติดตามผลให้ทุกครั้ง ส่วนการผ่าตัด ทีมแพทย์ของเราเป็นผู้ทำที่โรงพยาบาลพันธมิตร

นัดหมายได้ 2 ทาง โทร 081-556-9696 ทุกวัน 11:00–20:00 หรือทัก LINE @younifyclinic ถ้าท่านกำลังหาข้อมูลให้คุณพ่อคุณแม่ โทรมาคุยกับเราก่อนได้

ที่อยู่ ชั้น 2 ห้อง 214, อาคารยูไนเต็ด เซ็นเตอร์ เลขที่ 323 ถนนสีลม แขวงสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500 · BTS ศาลาแดง เดิน 5 นาที

ดูรายละเอียดบริการ ขั้นตอน และราคาเริ่มต้นทั้งหมดได้ที่ ผ่าตัดต้อกระจกและเลนส์แก้วตาเทียม