Hướng dẫn rõ ràng về thoái hóa khớp gối, từ triệu chứng và phân giai đoạn đến chăm sóc không phẫu thuật, tiêm khớp, GAE và khi nào có thể cân nhắc phẫu thuật.
Nội dung
Điểm Chính Cần Nhớ
- Thoái hóa khớp gối là tình trạng liên quan đến sụn và các cấu trúc khác của khớp, dẫn đến đau, cứng khớp, sưng hoặc giảm vận động.
- Điều trị tùy theo giai đoạn và mục tiêu của người bệnh, bắt đầu từ bài tập có mục tiêu, kiểm soát cân nặng và tải trọng, thuốc, tiêm khớp, và các thủ thuật ít xâm lấn trong những trường hợp được chọn lọc.
- GAE là lựa chọn ít xâm lấn cho những người bệnh được chọn lọc có đau mạn tính do thoái hóa khớp gối nhưng chưa phù hợp phẫu thuật; mức độ phù hợp phải được đánh giá riêng cho từng người.
Thoái hóa khớp gối không chỉ là mòn sụn
Thoái hóa khớp gối liên quan đến toàn bộ khớp, không chỉ phần sụn bị mòn. Nó có thể bao gồm màng hoạt dịch, phần xương dưới sụn, các cơ xung quanh và kiểu chịu tải.
Triệu chứng có thể khởi đầu bằng đau sau vận động, cứng khớp buổi sáng ngắn, tiếng kêu trong khớp, hoặc đi được quãng đường ngắn hơn. Theo thời gian, sự mất cân bằng trong chịu tải có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt rõ rệt hơn.
Giai đoạn bệnh ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị
| Giai đoạn chung | Triệu chứng có thể gặp | Hướng chăm sóc thường dùng |
|---|---|---|
| Sớm | Đau lúc có lúc không sau vận động nặng hơn | Điều chỉnh hoạt động, tập mạnh cơ, giảm tải cho khớp |
| Trung bình | Đau khi đi bộ, lên cầu thang, hoặc sưng từng đợt | Vật lý trị liệu, thuốc uống hoặc bôi, tiêm khớp, hoặc thủ thuật chọn lọc |
| Nặng | Đau nhiều, đi lại hạn chế, biến dạng, hoặc ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống | Rà soát toàn bộ lựa chọn, kể cả thay khớp gối khi phù hợp |
Những lựa chọn trước phẫu thuật
Vận động trị liệu
Tập mạnh cơ và cải thiện độ vững của gối là phần cốt lõi trong điều trị thoái hóa khớp với nhiều người bệnh.
Kiểm soát cân nặng và tải trọng
Giảm tải lặp lại lên khớp có thể giảm triệu chứng và giúp phục hồi chức năng hiệu quả hơn, nhất là khi cân nặng góp phần làm tăng áp lực.
Tiêm khớp
Một số loại tiêm có thể giảm triệu chứng trong một khoảng thời gian, nhưng lựa chọn cần phù hợp với chỉ định, nguy cơ và tiền sử bệnh.
Nút mạch khớp gối
GAE nhắm đến việc giảm các mạch máu bất thường liên quan đến viêm màng hoạt dịch ở những người bệnh được chọn lọc. Đây là thủ thuật ít xâm lấn dưới hướng dẫn hình ảnh.
Hiểu bằng chứng về GAE như thế nào
Các tổng quan hệ thống ghi nhận tỷ lệ thành công kỹ thuật cao và cải thiện điểm đau cũng như điểm WOMAC đến 12 tháng ở những người bệnh được chọn lọc. Tuy nhiên bằng chứng vẫn đang tiếp tục phát triển, và kết quả phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, kiểu triệu chứng và đánh giá của bác sĩ.
GAE không phải là câu trả lời cho tất cả mọi người. Đây là một lựa chọn cho những ai bị đau do thoái hóa khớp gối và muốn cân nhắc một hướng ít xâm lấn trước khi quyết định bước tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Thoái hóa khớp gối có chữa khỏi được không?
Thoái hóa khớp gối thường là bệnh mạn tính. Mục tiêu là kiểm soát triệu chứng, làm chậm tiến triển, cải thiện vận động, và chọn điều trị phù hợp với giai đoạn bệnh.
Ai bị thoái hóa khớp gối cũng cần tiêm khớp phải không?
Không. Tiêm khớp chỉ là một lựa chọn. Kế hoạch điều trị cũng nên bao gồm tập mạnh cơ, kiểm soát hoạt động và cân nặng, cùng đánh giá riêng cho từng người.
Giai đoạn nào của thoái hóa khớp gối có thể phù hợp với GAE?
GAE thường được cân nhắc cho người bệnh có đau mạn tính do thoái hóa khớp không cải thiện đủ với điều trị bảo tồn, nhưng mức độ phù hợp còn tùy vào hình ảnh học, vị trí đau, các bệnh lý kèm theo và mục tiêu điều trị.
Tài liệu tham khảo
- Knee pain - Symptoms and causes (Mayo Clinic)
- Knee pain (NHS)
- Arthritis of the Knee (American Academy of Orthopaedic Surgeons OrthoInfo)
- Guidelines for Osteoarthritis Treatments (Arthritis Foundation / American College of Rheumatology)
- Genicular artery embolization for treatment of knee osteoarthritis pain: Systematic review and meta-analysis (Osteoarthritis and Cartilage Open / PubMed)
- Genicular Artery Embolization for Primary Knee Osteoarthritis (Seminars in Interventional Radiology / PMC)
Lưu Ý Y Khoa
Bài viết này chỉ mang tính thông tin chung và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu triệu chứng nặng, thay đổi nhanh hoặc cấp bách, hãy đi khám ngay.
Kết quả có thể khác nhau ở mỗi người. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.
Quý khách muốn biết kế hoạch chăm sóc nào phù hợp với mình?
Chia sẻ triệu chứng, tiền sử sức khỏe, thuốc đang dùng hoặc các thủ thuật đã thực hiện trước đây và mục tiêu cá nhân của Quý khách. Đội ngũ của chúng tôi có thể hỗ trợ sắp xếp buổi đánh giá y khoa.
Tư vấn cùng YOUNIFY Clinic