Đau khớp liên mấu xuất phát từ các khớp nhỏ ở phía sau cột sống. Phong bế nhánh giữa chẩn đoán giúp kiểm tra xem các khớp này có phải là nguồn gây đau hay không bằng cách gây tê tạm thời các dây thần kinh dẫn truyền cơn đau. Tại YOUNIFY Clinic, trung tâm Healthy Aging & Wellness Center ở Silom, Bangkok, người có đáp ứng rõ ràng nhưng tạm thời có thể được cân nhắc đốt sóng cao tần làm mát (Cooled RFA).
Nội dung
Điểm Chính Cần Nhớ
- Đau khớp liên mấu xuất phát từ các khớp nhỏ đi thành cặp ở phía sau cột sống và thường tăng khi ngửa người ra sau, xoay người hoặc đứng dậy sau khi nghỉ.
- Vì phim chụp không xác nhận được nguồn đau, đốt sóng cao tần làm mát, dùng đầu dò sóng cao tần có nước làm mát bên trong tác động lên dây thần kinh nhánh giữa, chỉ thực hiện sau khi phong bế chẩn đoán cho kết quả dương tính.
- Hiệu quả giảm đau sau đốt sóng cao tần làm mát là tạm thời vì dây thần kinh tái tạo, thời gian khác nhau ở mỗi người, và có thể làm lại nếu lần đầu có hiệu quả.
- Phong bế nhánh giữa chẩn đoán có giá từ 22.000 THB và đốt sóng cao tần làm mát từ 280.000 THB, được xác nhận trong báo giá bằng văn bản.
Đau khớp liên mấu là gì?
Đau khớp liên mấu là cơn đau bắt nguồn từ khớp liên mấu (khớp mặt, facet joint), tức các khớp nhỏ đi thành cặp nơi mỗi đốt sống nối với đốt bên dưới ở phía sau cột sống.
Khớp liên mấu là khớp hoạt dịch thực sự, giống khớp gối hay khớp ngón tay, có nhiệm vụ dẫn hướng và giới hạn các động tác cúi, ngửa và xoay của cột sống. Khi bị thoái hóa, sai tư thế hoặc chịu lực quá mức, khớp có thể bị kích thích và truyền tín hiệu đau qua hai dây thần kinh nhỏ ở mỗi tầng, gọi là dây thần kinh nhánh giữa (medial branch).
Triệu chứng của đau khớp liên mấu là gì?
Đau khớp liên mấu thường là cơn đau âm ỉ ở một hoặc hai bên cột sống, tăng lên với một số động tác nhất định và sau khi nghỉ ngơi.
- Đau thắt lưng có thể lan xuống mông, bẹn hoặc đùi, thường dừng lại phía trên đầu gối
- Đau cổ có thể lan về phía vai hoặc lưng trên
- Cứng khớp nhiều hơn vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi yên lâu
- Đau tăng khi ngửa người ra sau, xoay người hoặc quay đầu
Cơn đau lan xuống dưới đầu gối hoặc dọc theo cánh tay kèm tê hay châm chích thường gợi ý rễ thần kinh bị kích thích hơn, và được đánh giá theo cách khác.
Vì sao cần phong bế chẩn đoán trước?
Phong bế được thực hiện trước vì phim chụp không cho biết khớp nào đang gây đau: thoái hóa khớp liên mấu trên X-quang và MRI rất thường gặp ở cả những người hoàn toàn không đau.
Phong bế nhánh giữa chẩn đoán là một xét nghiệm giúp chỉ đường: nếu sau khi gây tê dây thần kinh nhánh giữa, cơn đau quen thuộc của quý khách giảm rõ rệt trong thời gian ngắn, thì các khớp đó nhiều khả năng là nguồn đau quan trọng. Với đau thắt lưng mạn tính, hướng dẫn của Vương quốc Anh khuyến nghị chỉ thực hiện cắt thần kinh bằng sóng cao tần sau khi phong bế nhánh giữa chẩn đoán cho đáp ứng dương tính. Một số bác sĩ thực hiện hai lần phong bế vào hai ngày khác nhau để giảm kết quả dương tính giả (vì sao chúng tôi phong bế trước).
Phong bế nhánh giữa chẩn đoán gồm những gì?
Phong bế nhánh giữa là thủ thuật tiêm ngắn thuốc tê tại chỗ cạnh dây thần kinh nhánh giữa dưới hướng dẫn hình ảnh, và phần lớn bệnh nhân về nhà trong ngày.
1. Quý khách nằm sấp, hoặc nằm nghiêng với cổ được đỡ.
2. Da được gây tê bằng thuốc tê tại chỗ.
3. Dưới hướng dẫn của máy chiếu tia X (fluoroscopy), bác sĩ y học giảm đau của chúng tôi đưa một kim nhỏ đến cạnh từng dây thần kinh mục tiêu và tiêm một lượng nhỏ thuốc tê.
4. Quý khách nghỉ ngắn, thử các động tác thường gây đau và ghi lại mức độ đau vào nhật ký trong những giờ sau đó.
Tác dụng chỉ kéo dài ngắn vì thuốc tê hết tác dụng, và điều này là bình thường. Phong bế là một xét nghiệm, không phải điều trị cuối cùng. Giá từ 22.000 THB.
Đốt sóng cao tần làm mát là gì và dành cho ai?
Đốt sóng cao tần làm mát (Cooled RFA) là thủ thuật qua kim dành cho người đã được xác nhận đau do khớp liên mấu nhờ kết quả dương tính của phong bế nhánh giữa chẩn đoán.
Thủ thuật dùng đầu dò sóng cao tần có nước làm mát tuần hoàn bên trong. Nhờ đó bác sĩ có thể tạo vùng điều trị quanh dây thần kinh mục tiêu lớn hơn so với đốt sóng cao tần thông thường, ở nhiệt độ đầu kim thấp hơn. Sau điều trị, dây thần kinh nhánh giữa truyền ít tín hiệu đau hơn, còn bản thân khớp không bị thay đổi. Một số nghiên cứu cho biết vùng điều trị hình tròn cho phép đầu dò bao phủ dây thần kinh từ nhiều góc khác nhau. Các cơ sở khác có thể cung cấp những hình thức điều trị bằng sóng cao tần khác; tại YOUNIFY Clinic, lựa chọn cho đau khớp liên mấu là đốt sóng cao tần làm mát.
Bác sĩ y học giảm đau của chúng tôi thực hiện dưới gây tê tại chỗ, có hoặc không kèm an thần nhẹ, dùng máy chiếu tia X để đặt đầu dò cạnh từng dây thần kinh đã xác nhận, kiểm tra vị trí trên phim rồi mới tiến hành điều trị. Phần lớn bệnh nhân về nhà trong ngày. Đốt sóng cao tần làm mát có giá từ 280.000 THB, được xác nhận trong báo giá bằng văn bản sau khi đánh giá.
Tiêm khớp liên mấu nằm ở đâu trong kế hoạch điều trị?
Tiêm khớp liên mấu là đưa corticosteroid để làm dịu viêm, hoặc liệu pháp tăng sinh (prolotherapy) nhằm hỗ trợ phản ứng tự sửa chữa của cơ thể, vào trong hoặc quanh khớp. Việc có phù hợp với quý khách hay không được quyết định sau khi bác sĩ đánh giá, và giá được báo sau khi bác sĩ đánh giá.
| Phong bế nhánh giữa chẩn đoán | Đốt sóng cao tần làm mát | Tiêm khớp liên mấu | |
|---|---|---|---|
| Mục đích | Kiểm tra khớp liên mấu có phải nguồn đau không | Giảm đau lâu hơn sau khi phong bế dương tính | Điều trị trực tiếp khớp khi phù hợp |
| Sử dụng gì | Thuốc tê tại chỗ gần dây thần kinh nhánh giữa | Đầu dò sóng cao tần có nước làm mát đặt cạnh dây thần kinh | Corticosteroid hoặc liệu pháp tăng sinh trong hoặc quanh khớp |
| Tác dụng thường gặp | Ngắn | Tạm thời, vì dây thần kinh tái tạo | Khác nhau tùy từng người |
| Giá | Từ 22.000 THB | Từ 280.000 THB | Báo giá sau khi bác sĩ đánh giá |
Cả ba thủ thuật đều được hướng dẫn bằng máy chiếu tia X, và phần lớn bệnh nhân về nhà trong ngày.
Hồi phục sau đốt sóng cao tần làm mát như thế nào?
Phần lớn bệnh nhân về nhà trong ngày, đau nhẹ ở vị trí kim vài ngày, và thấy cơn đau giảm dần chứ không giảm ngay.
Một số người có đợt tăng ngắn cơn đau quen thuộc, hoặc da vùng điều trị nhạy cảm giống như bị cháy nắng. Nếu có dùng an thần nhẹ, quý khách cần có người đưa về và không nên lái xe trong ngày. Giai đoạn đau ít hơn là thời điểm để tăng sức mạnh cơ, điều chỉnh tư thế và trở lại hoạt động với chương trình tập luyện có hướng dẫn.
Hiệu quả giảm đau của đốt sóng cao tần làm mát kéo dài bao lâu?
Hiệu quả là tạm thời vì dây thần kinh đã điều trị sẽ tái tạo dần, và thời gian khác nhau ở mỗi người.
Trong các nghiên cứu, thời gian giảm đau khác nhau giữa các cá nhân: một nghiên cứu hồi cứu về đốt sóng cao tần làm mát cho đau khớp liên mấu thắt lưng ghi nhận cải thiện rõ rệt ở lần theo dõi từ 2 đến 6 tháng, và một số người đau trở lại một phần trong khoảng 6 đến 12 tháng. Nếu lần điều trị đầu giúp ích rõ ràng và cơn đau cũ quay lại, có thể làm lại đốt sóng cao tần làm mát sau khi bác sĩ xem xét. Tần suất làm lại tối ưu vẫn đang được nghiên cứu.
Có những rủi ro nào?
Cả hai thủ thuật đều xâm lấn tối thiểu, nhưng không thủ thuật nào hoàn toàn không có rủi ro, và bác sĩ sẽ giải thích các rủi ro liên quan đến quý khách trước khi quý khách ký đồng ý.
- Đau hoặc bầm ở vị trí kim, hoặc cơn đau quen thuộc tăng tạm thời
- Tê hoặc nhạy cảm da vùng điều trị sau đốt sóng cao tần làm mát
- Ít gặp: nhiễm trùng, chảy máu hoặc phản ứng với thuốc
- Một liều nhỏ tia X từ máy chiếu
Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?
Hãy đến cấp cứu nếu đau cổ hoặc đau lưng kèm theo:
- Yếu tay hoặc chân mới xuất hiện
- Mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện
- Tê vùng yên ngựa (quanh mông và bộ phận sinh dục)
- Sốt kèm đau lưng, hoặc vị trí kim đỏ và chảy dịch
- Đau sau một cú ngã mạnh
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
Khi nào chúng tôi có thể khuyên chưa nên làm thủ thuật?
Chúng tôi có thể khuyên chưa nên phong bế hoặc đốt sóng cao tần làm mát, hoặc đề nghị chờ thêm, khi:
- Chưa thể điều chỉnh thuốc chống đông một cách an toàn
- Đang có nhiễm trùng
- Quý khách đang mang thai, vì thủ thuật dùng tia X hướng dẫn
- Nguồn đau chưa được xác nhận bằng phong bế chẩn đoán
- Đái tháo đường kiểm soát kém và đang cân nhắc tiêm corticosteroid
- Kỳ vọng một thủ thuật đơn lẻ giải quyết lâu dài mà không tập luyện hay phục hồi chức năng
Góc nhìn của bác sĩ
Ví dụ minh họa (giả định)
Ví dụ minh họa, không phải bệnh nhân thật: một nhân viên văn phòng bị đau thắt lưng nhiều tháng, đau tăng khi đứng dậy sau khi ngồi lâu và khi ngửa người ra sau. Phim MRI cho thấy mức thoái hóa thường gặp ở độ tuổi này. Phong bế nhánh giữa chẩn đoán ở hai tầng làm cơn đau giảm rõ rệt trong thời gian ngắn. Sau khi xem xét, bác sĩ trao đổi về đốt sóng cao tần làm mát cùng chương trình tăng sức mạnh và kế hoạch theo dõi.
Các bước tiếp theo
1. Gửi kết quả MRI hoặc X-quang và tóm tắt ngắn về cơn đau.
2. Bác sĩ y học giảm đau của chúng tôi xem xét hồ sơ.
3. Quý khách nhận kế hoạch điều trị và báo giá bằng văn bản.
4. Nếu phù hợp, phong bế, và đốt sóng cao tần làm mát nếu phong bế dương tính, được thực hiện tại phòng khám ở Silom, cách ga BTS Sala Daeng 5 phút đi bộ.
5. Chúng tôi theo dõi nhật ký đau và chương trình tập luyện của quý khách.
Quý khách vui lòng gửi phim chụp và tóm tắt bệnh sử để bác sĩ xem xét qua WhatsApp (+66 81 556 9696, https://wa.me/66815569696). Tin nhắn được trả lời 24 giờ mỗi ngày, phòng khám mở cửa hằng ngày 11:00–20:00, và có phiên dịch viên cùng điều phối viên cho mọi ngôn ngữ trên trang web. Xem thêm các trang đau lưng, đau cổ và đau mạn tính.
Bác sĩ
Dr. Rarinthorn Choomsai Na Ayuthaya
Y học giảm đau / Bác sĩ gây mê
Bằng chuyên khoa Y học giảm đau
Xem hồ sơ đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cần phong bế nhánh giữa trước khi đốt sóng cao tần làm mát?
Phim chụp không cho biết khớp liên mấu nào gây đau. Phong bế làm tê dây thần kinh nhánh giữa trong thời gian ngắn, và nếu cơn đau quen thuộc giảm rõ rệt thì các khớp đó nhiều khả năng là nguồn đau. Vì vậy đốt sóng cao tần làm mát chỉ được thực hiện sau đáp ứng dương tính này, để điều trị đúng mục tiêu.
Đốt sóng cao tần làm mát khác đốt sóng cao tần thông thường thế nào?
Cả hai đều dùng năng lượng sóng cao tần tác động lên dây thần kinh nhánh giữa. Đốt sóng cao tần làm mát tuần hoàn nước bên trong đầu dò, giúp bác sĩ tạo vùng điều trị lớn hơn ở nhiệt độ đầu kim thấp hơn. Không nên mặc định rằng phương pháp này hiệu quả hơn với mọi người. Tại YOUNIFY Clinic, lựa chọn sóng cao tần chúng tôi cung cấp cho đau khớp liên mấu là đốt sóng cao tần làm mát.
Phong bế nhánh giữa hoặc đốt sóng cao tần làm mát có đau không?
Da được gây tê trước, và có thể dùng an thần nhẹ khi đốt sóng cao tần làm mát. Nhiều người mô tả cảm giác căng tức hoặc ê ngắn thay vì đau nhói, dù cảm nhận mỗi người khác nhau. Đau nhẹ ở vị trí kim vài ngày là thường gặp.
Phong bế nhánh giữa và đốt sóng cao tần làm mát ở Bangkok giá bao nhiêu, bảo hiểm có chi trả không?
Phong bế nhánh giữa chẩn đoán có giá từ 22.000 THB và đốt sóng cao tần làm mát từ 280.000 THB; tiêm khớp liên mấu được báo giá sau khi bác sĩ đánh giá. Giá cuối cùng được xác nhận trong báo giá bằng văn bản. Chúng tôi chuẩn bị báo cáo y khoa và hóa đơn chi tiết để quý khách tự nộp hồ sơ bảo hiểm.
Có thể làm lại đốt sóng cao tần làm mát khi đau quay lại không?
Có, khi lần điều trị đầu giúp giảm đau rõ ràng và cơn đau cũ quay lại ở cùng vị trí. Trước khi làm lại, chúng tôi thăm khám lại và kiểm tra xem đặc điểm cơn đau có thay đổi không. Nếu đặc điểm đau mới xuất hiện, có thể cần phong bế chẩn đoán lại hoặc tìm nguồn đau khác.
Nếu phong bế nhánh giữa không giúp giảm đau thì sao?
Đó vẫn là thông tin hữu ích. Kết quả này gợi ý khớp liên mấu không phải nguồn đau chính, nên đốt sóng cao tần làm mát khó mang lại lợi ích và sẽ không được đề xuất. Bác sĩ sẽ xem xét các nguồn đau khác, như đĩa đệm, rễ thần kinh hoặc khớp cùng chậu.
Tài liệu tham khảo
- Cascio MA, Dua A, Varacallo MA. Lumbosacral Facet Syndrome. StatPearls, NCBI Bookshelf, updated 2025.
- Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59). National Institute for Health and Care Excellence (NICE), via NCBI Bookshelf, 2016, updated 2020.
- Lumbar radiofrequency facet joint denervation. Academy of Medical Royal Colleges, Evidence-Based Interventions programme, reviewed 2024.
- Candan B, Gungor S. Cooled-radiofrequency neurotomy for the treatment of chronic lumbar facet (zygapophyseal) joint pain: a retrospective study. Medicine (Baltimore), 2021.
- McCormick ZL, et al. A pragmatic randomized prospective trial of cooled radiofrequency ablation of the medial branch nerves versus facet joint injection of corticosteroid for the treatment of lumbar facet syndrome: 12 month outcomes. Pain Medicine, 2023.
Lưu Ý Y Khoa
Bài viết này chỉ mang tính thông tin chung và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu triệu chứng nặng, thay đổi nhanh hoặc cấp bách, hãy đi khám ngay.
Kết quả có thể khác nhau ở mỗi người. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.
Quý khách muốn biết kế hoạch chăm sóc nào phù hợp với mình?
Chia sẻ triệu chứng, tiền sử sức khỏe, thuốc đang dùng hoặc các thủ thuật đã thực hiện trước đây và mục tiêu cá nhân của Quý khách. Đội ngũ của chúng tôi có thể hỗ trợ sắp xếp buổi đánh giá y khoa.
Tư vấn cùng YOUNIFY Clinic