Hầu hết mọi người hồi phục tốt sau thay khớp gối, nhưng một số người vẫn còn đau kéo dài từ một năm trở lên. Trước hết cần loại trừ vấn đề của khớp nhân tạo, nhiễm trùng và cơn đau xuất phát từ nơi khác. Sau đó, YOUNIFY Clinic, Trung tâm Lão hóa Khỏe mạnh và Chăm sóc Sức khỏe (Healthy Aging & Wellness Center) tại Bangkok, Thái Lan, có thể trao đổi về điều trị thần kinh hoặc nút động mạch gối với một số người bệnh được chọn lọc tại phòng khám ở Silom.
Nội dung
Điểm Chính Cần Nhớ
- Cơn đau kéo dài sau thay khớp gối cần được thăm khám đầy đủ, không nên cam chịu.
- Nhiễm trùng, lỏng khớp, mất vững và cứng khớp phải được bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình kiểm tra trước bất kỳ thủ thuật giảm đau nào.
- Cơn đau cũng có thể xuất phát từ khớp háng, cột sống, một dây thần kinh gần vết mổ, hoặc màng hoạt dịch bị viêm.
- Nghiên cứu ban đầu cho thấy nút động mạch gối có thể giúp ích cho một số người bị đau sau thay khớp gối, nhưng bằng chứng này còn ít, theo dõi ngắn và không có nhóm đối chứng.
Vì sao đã thay khớp gối mà vẫn còn đau?
Khớp gối đã thay vẫn có thể đau vì nhiều lý do, đôi khi nhiều lý do cùng lúc. Đau trong vài tuần sau mổ là điều được dự liệu; còn cơn đau kéo dài vượt xa thời gian hồi phục thông thường, hoặc quay trở lại sau một khởi đầu tốt, thì cần được kiểm tra. Các nguyên nhân thường gặp gồm:
1. Khớp nhân tạo: lỏng, mòn, mất vững, hoặc vị trí đặt khớp.
2. Nhiễm trùng: đôi khi ở mức độ nhẹ, chỉ biểu hiện bằng đau và cảm giác ấm nóng.
3. Cứng khớp: mô sẹo làm hạn chế cử động.
4. Vùng xương bánh chè: vấn đề về đường trượt của xương bánh chè hoặc áp lực ở mặt trước gối.
5. Dây thần kinh: một dây thần kinh cảm giác dưới da gần vết mổ bị kích thích, hoặc đau thần kinh lan rộng hơn.
6. Đau từ nơi khác: khớp háng hoặc cột sống thắt lưng.
7. Màng hoạt dịch bị viêm (viêm màng hoạt dịch): tình trạng viêm kéo dài kèm tăng lượng máu nuôi.
NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh) liệt kê đau và cứng khớp kéo dài trong số các vấn đề có thể gặp sau thay khớp gối, đồng thời lưu ý rằng nhiễm trùng thường được điều trị bằng kháng sinh nhưng nhiễm trùng sâu có thể cần phẫu thuật thêm.
Cần kiểm tra những gì trước bất kỳ thủ thuật giảm đau nào?
Vấn đề của khớp nhân tạo và nhiễm trùng phải được xem xét trước, vì một thủ thuật giảm đau không bao giờ được che lấp một vấn đề cần phẫu thuật hoặc kháng sinh. Bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình là người chủ trì việc đánh giá này.
Các bước thường gồm thăm khám, chụp X-quang ở tư thế đứng, xét nghiệm máu tìm dấu hiệu viêm, và đôi khi chọc hút dịch khớp, chụp CT hoặc xạ hình xương. Khớp háng và cột sống cũng được khám để tìm đau lan xuống gối. Hướng tiếp cận tập trung vào kiểm soát đau chỉ hợp lý khi không tìm thấy nguyên nhân nào cần sửa chữa.
Nút động mạch gối có giúp giảm đau sau thay khớp gối không?
Phương pháp này có thể giúp ích cho một số người sau khi đã loại trừ các nguyên nhân khác, nhưng bằng chứng vẫn còn ở giai đoạn sớm. Nút động mạch gối (GAE) bít các mạch máu nhỏ bất thường nuôi màng hoạt dịch bị viêm, thông qua một ống thông nhỏ luồn trong động mạch thay vì rạch da ở gối.
Trong một loạt ca tiến cứu gồm 37 người bệnh bị đau kéo dài ít nhất một năm sau thay khớp gối, 24 người (64,9%) cho biết mức đau giảm ít nhất 50% sau ba tháng kể từ khi làm GAE, và không ghi nhận biến chứng nghiêm trọng nào (Konduru và cộng sự, CardioVascular and Interventional Radiology, 2026). Nghiên cứu không có nhóm đối chứng, chỉ kéo dài ba tháng và được thực hiện tại một trung tâm, vì vậy nó cho thấy hướng đi này đáng được nghiên cứu thêm, chứ không cho thấy kết quả có thể dự đoán trước.
Với thoái hóa khớp gối nói chung, các nghiên cứu tổng hợp ghi nhận mức giảm đau đáng kể sau GAE, nhưng độ tin cậy của bằng chứng này được xếp ở mức rất thấp, và các thử nghiệm có nhóm thủ thuật giả cho thấy mức độ hiệu quả thực sự vẫn chưa chắc chắn.
| Lựa chọn | Nhắm vào điều gì | Điều cần biết |
|---|---|---|
| Vật lý trị liệu và chương trình tập luyện tăng dần | Sức cơ, tầm vận động và sự tự tin khi vận động | Bước cơ bản ban đầu khi cứng khớp và yếu cơ |
| Phẫu thuật thay lại khớp (phẫu thuật chỉnh sửa) | Khớp nhân tạo bị lỏng, mất vững, nhiễm trùng hoặc đặt sai vị trí | Do bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình quyết định |
| Phong bế thần kinh gối, kèm điều trị bằng sóng cao tần nếu phong bế có hiệu quả | Các dây thần kinh nhỏ dẫn truyền cảm giác đau từ gối | Mức giảm đau có thể kéo dài nhiều tháng ở một số người và có thể cần lặp lại; điều trị bằng sóng cao tần từ 280.000 THB, phong bế chẩn đoán được báo giá sau khi bác sĩ đánh giá |
| Nút động mạch gối | Màng hoạt dịch bị viêm kèm tăng lượng máu nuôi | Nghiên cứu ban đầu, quy mô nhỏ; từ 129.000 THB |
| Thuốc giảm đau thần kinh và kế hoạch dùng thuốc giảm đau | Đau liên quan đến thần kinh | Được bác sĩ điều chỉnh theo thời gian |
Khi nào cần đi khám bác sĩ khẩn cấp?
Quý khách hãy đi cấp cứu, hoặc liên hệ với bác sĩ phẫu thuật của mình trong cùng ngày, nếu nhận thấy:
- Sốt, ớn lạnh hoặc cảm thấy mệt mỏi toàn thân kèm đau gối
- Gối ngày càng đỏ, nóng hoặc sưng
- Vết mổ chảy dịch hoặc bị hở
- Đau bắp chân hoặc sưng chân
- Đau ngực hoặc khó thở đột ngột
- Đột nhiên không thể đứng chịu lực trên chân, hoặc gối bị khuỵu sau khi ngã
Khi nào chúng tôi có thể khuyên không nên làm thủ thuật
Chúng tôi có thể khuyên không nên làm thủ thuật, hoặc đề nghị quý khách chờ thêm, khi:
- Chưa loại trừ nhiễm trùng hoặc lỏng khớp nhân tạo
- Thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu chưa được xem xét
- Có nhiễm trùng đang hoạt động ở nơi khác trong cơ thể
- Chức năng thận, dị ứng thuốc cản quang hoặc hẹp động mạch chân khiến thủ thuật qua đường động mạch không an toàn
- Cơn đau rõ ràng xuất phát từ khớp háng, cột sống hoặc một nguồn khác
- Kết quả mong muốn là điều mà thủ thuật không thể mang lại, chẳng hạn như sửa một khớp nhân tạo bị lỏng
Góc nhìn của bác sĩ
Tại phòng khám, trước hết chúng tôi đặt câu hỏi liệu bản thân khớp nhân tạo có ổn định hay không. Sau đó chúng tôi khám khớp háng, cột sống và các dây thần kinh dưới da quanh vết mổ, vì mỗi nơi đều có thể gây cảm giác giống đau gối. Khi khớp nhân tạo đã chắc chắn và nhiễm trùng đã được loại trừ, chúng tôi tìm dấu hiệu viêm màng hoạt dịch hoặc đau do thần kinh, và giải thích rõ bằng chứng hiện còn hạn chế đến mức nào trước khi lên kế hoạch cho bất kỳ thủ thuật nào.
Ví dụ minh họa (giả định)
Ví dụ minh họa, không phải người bệnh thật: một người đã thay khớp gối được hai năm mô tả cảm giác đau âm ỉ liên tục ở mặt trước và mặt bên của gối, nặng hơn về đêm. Bác sĩ phẫu thuật kiểm tra lại và thấy khớp nhân tạo vững, xét nghiệm máu bình thường. Sau khi khám khớp háng và cột sống, đội ngũ trao đổi trước về phong bế thần kinh chẩn đoán, đồng thời giải thích nút động mạch có thể và không thể mang lại điều gì nếu phong bế không làm dịu cơn đau.
Các bước tiếp theo
1. Gửi phim X-quang gối gần nhất, thư của bác sĩ phẫu thuật và mô tả ngắn về cơn đau của quý khách.
2. Bác sĩ của chúng tôi xem xét hồ sơ và tư vấn liệu có cần làm thêm xét nghiệm hoặc để bác sĩ phẫu thuật đánh giá lại trước hay không.
3. Nếu một thủ thuật có thể phù hợp, quý khách sẽ nhận được kế hoạch điều trị bằng văn bản và báo giá bằng văn bản.
4. Thủ thuật được lên lịch sau khi kế hoạch được thống nhất.
5. Các lần tái khám theo dõi mức đau, khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày.
Để bắt đầu, quý khách vui lòng gửi hình ảnh chẩn đoán và tiền sử ngắn gọn qua WhatsApp (+66 81 556 9696, https://wa.me/66815569696) để bác sĩ xem xét.
Câu hỏi thường gặp
Thay khớp gối được một năm mà vẫn đau có bình thường không?
Một chút khó chịu có thể kéo dài vài tháng, nhưng cơn đau vẫn còn sau một năm, hoặc quay lại sau khi đã hồi phục tốt, thì cần được kiểm tra. Các bác sĩ phẫu thuật có quy trình đánh giá chuẩn cho tình huống này, với mục tiêu là tìm ra nguyên nhân thay vì cam chịu cơn đau.
Khớp gối mới có thể bị nhiễm trùng dù không sốt không?
Có. Một số trường hợp nhiễm trùng khớp nhân tạo ở mức độ nhẹ và chỉ biểu hiện bằng đau, ấm nóng hoặc sưng nhẹ. Vì vậy, xét nghiệm máu và, khi cần, lấy mẫu dịch khớp phải được thực hiện trước bất kỳ thủ thuật giảm đau nào, do bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình của quý khách chủ trì.
Nút động mạch gối có làm hỏng khớp nhân tạo không?
Nút mạch tác động lên các mạch máu nhỏ quanh khớp và không chạm vào khớp nhân tạo. Ống thông được đưa vào qua một động mạch ở vùng bẹn hoặc cẳng chân. Thủ thuật này không thể sửa một khớp nhân tạo bị lỏng hoặc đặt sai vị trí, vì vậy những vấn đề đó cần được loại trừ trước.
Sau GAE bao lâu thì có thể thấy khác biệt?
Trong các nghiên cứu đã công bố, nhiều người nhận thấy thay đổi trong vòng vài tuần đến vài tháng. Nghiên cứu trên người đã thay khớp gối chỉ theo dõi người bệnh trong ba tháng, nên hiện chưa biết lợi ích, nếu có, kéo dài bao lâu ở nhóm này.
Nếu thủ thuật giảm đau không hiệu quả, tôi vẫn có thể phẫu thuật thay lại khớp không?
Có. Điều trị thần kinh và nút mạch không loại trừ khả năng phẫu thuật sau này. Nếu có dấu hiệu mới cho thấy vấn đề ở khớp nhân tạo, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình của quý khách sẽ quyết định có cần thay lại khớp hay không. Việc lưu giữ hồ sơ bệnh án đầy đủ giúp ích cho cả hai đội ngũ.
Chi phí bao nhiêu và bảo hiểm có chi trả không?
Nút động mạch gối tại YOUNIFY Clinic có giá từ 129.000 THB, và điều trị thần kinh gối bằng sóng cao tần có giá từ 280.000 THB. Phong bế thần kinh chẩn đoán và chẩn đoán hình ảnh được báo giá sau khi bác sĩ đánh giá. Mỗi công ty bảo hiểm xử lý các thủ thuật này theo cách khác nhau, vì vậy chúng tôi chuẩn bị hồ sơ y tế để quý khách tự yêu cầu bồi thường và khuyên quý khách kiểm tra hợp đồng bảo hiểm trước.
Tài liệu tham khảo
- Complications of a knee replacement. NHS (United Kingdom).
- Total Knee Replacement. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), OrthoInfo.
- Konduru N, et al. Genicular Artery Embolization as a Treatment Option for Refractory Knee Pain Post Total Knee Arthroplasty: A Prospective Series. CardioVascular and Interventional Radiology, 2026;49:1384-1390.
- Alves LH, et al. Genicular artery embolization as a minimally invasive treatment for knee osteoarthritis: systematic review and meta-analysis. Skeletal Radiology, 2026.
Đọc tiếp trong loạt bài này
Lưu Ý Y Khoa
Bài viết này chỉ mang tính thông tin chung và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu triệu chứng nặng, thay đổi nhanh hoặc cấp bách, hãy đi khám ngay.
Kết quả có thể khác nhau ở mỗi người. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.
Quý khách muốn biết kế hoạch chăm sóc nào phù hợp với mình?
Chia sẻ triệu chứng, tiền sử sức khỏe, thuốc đang dùng hoặc các thủ thuật đã thực hiện trước đây và mục tiêu cá nhân của Quý khách. Đội ngũ của chúng tôi có thể hỗ trợ sắp xếp buổi đánh giá y khoa.
Tư vấn cùng YOUNIFY Clinic