Tiêm acid hyaluronic khớp gối: làm được gì và không làm được gì

Dịch khớp là gì và mũi tiêm thực sự làm gì

Khớp gối khỏe mạnh có một lớp dịch trong và sánh nằm trong ổ khớp, gọi là dịch bao hoạt dịch (chất lỏng bôi trơn bên trong khớp). Một thành phần quan trọng của nó là acid hyaluronic, phân tử lớn tạo nên độ sánh của dịch. Nó làm hai việc cùng lúc: bôi trơn mặt khớp khi vận động và giúp phân tán lực khi dồn trọng lượng lên gối.

Khi thoái hóa khớp xảy ra, dịch khớp thường loãng đi và giảm độ sánh, ma sát vì thế tăng lên. Tiêm acid hyaluronic vào ổ khớp (đôi khi gọi là liệu pháp bổ sung độ nhớt) là đưa trở lại ổ khớp một chất có tính chất tương tự.

Điều cần thống nhất ngay từ đầu: thứ được bổ sung là dịch bên trong khớp, không phải sụn. Mũi tiêm thay đổi môi trường bên trong khớp trong một khoảng thời gian, chứ không thay đổi phần cấu trúc đã mòn.

Tiêm khớp nằm ở đâu trong thang điều trị thoái hóa khớp gối

Chăm sóc thoái hóa khớp gối được xếp theo bậc thang: bắt đầu từ lựa chọn ít rủi ro nhất, chỉ đi lên khi bậc trước không còn đủ. Bậc một không dừng lại khi đi lên bậc trên mà tiếp tục song song với mọi bậc phía trên.

Như vậy, tiêm khớp nằm ở bậc ba: không phải điểm khởi đầu và cũng không phải điểm kết thúc. Nếu bậc một chưa được thực hiện nghiêm túc, mũi tiêm thường cho kết quả thấp hơn khả năng của nó, vì cơ yếu và tải trọng chưa được xử lý sẽ kéo triệu chứng quay lại sớm hơn.

Làm được gì

Một số người thấy đau và cứng khớp dịu đi trong một khoảng thời gian, nhất là những bước đầu tiên sau khi ngồi lâu. Nhiều người mô tả gối "trơn hơn" thay vì "hết đau", và điều đó đúng với cơ chế tác động của nó. Điều phải nói kèm là: khi gộp toàn bộ nghiên cứu lại, mức chênh lệch trung bình so với giả dược vẫn nhỏ hơn ngưỡng thường được xem là có ý nghĩa lâm sàng, và chưa có nghiên cứu nào xác định được trước ai sẽ là người đáp ứng.

Mở ra một khoảng thời gian để làm những việc còn lại. Đây là lợi ích bị xem nhẹ nhất. Người đau đến mức không vận động được thường rơi vào vòng lặp: cơ teo dần, khớp chịu tải nặng hơn, càng đau hơn. Nếu mũi tiêm giúp quý khách đi lại và tập vật lý trị liệu được trong một giai đoạn, giai đoạn đó là có thật và đáng tận dụng.

Là thủ thuật ngoại trú. Phần lớn người tiêm về nhà trong ngày, không cần gây mê toàn thân, không có vết mổ. Đội ngũ bác sĩ sẽ giải thích những gì có thể xuất hiện sau tiêm, chẳng hạn đau tức hoặc sưng nhẹ quanh vị trí tiêm trong thời gian ngắn, và những dấu hiệu cần quay lại sớm hơn lịch hẹn.

Điều luôn phải nói kèm: thời gian có tác dụng khác nhau rất nhiều giữa từng người, và một số người tiêm xong không thấy thay đổi gì. Các tổng quan nghiên cứu quy mô lớn còn ghi nhận nhóm được tiêm acid hyaluronic gặp biến cố bất lợi nghiêm trọng — loại phải nhập viện điều trị — nhiều hơn nhóm dùng giả dược; đội ngũ bác sĩ sẽ trao đổi với quý khách cả những phản ứng thường gặp sau tiêm lẫn nguy cơ này trước khi quý khách quyết định. Kết quả tùy thuộc từng cá nhân. Vì vậy nên thống nhất với đội ngũ bác sĩ ngay trước khi tiêm về cách đánh giá và thời điểm đánh giá, dựa trên chỉ dấu cụ thể như quãng đường đi được, mức khó khi lên xuống cầu thang, hay số đêm bị đau làm thức giấc.

Không làm được gì — phần quan trọng nhất của trang này

Không làm sụn đã mòn mọc lại. Chưa có mũi tiêm nào ở bậc ba được chứng minh là tạo ra sụn mới thay thế phần đã mất. Thứ thay đổi là dịch khớp, không phải mặt khớp. Riêng với corticoid, các nghiên cứu theo dõi dài hạn ghi nhận việc tiêm lặp lại có liên quan đến mức mất sụn nhiều hơn so với nhóm so sánh — đó là một lý do đội ngũ bác sĩ không tiêm lặp lại nhiều hơn mức cần thiết.

Không chặn tiến trình bệnh. Thoái hóa khớp gối tiến triển theo thời gian và theo tải trọng mà khớp phải chịu. Mũi tiêm xử lý "cảm giác của khớp", không xử lý "cấu trúc của khớp". Nói thẳng ra, nó mua một khoảng thời gian dễ chịu để làm những việc khác, chứ không phải là sửa chữa.

Không thay thế việc tập cơ và kiểm soát cân nặng. Nếu dùng mũi tiêm để thay cho bậc một thay vì đi kèm bậc một, khoảng thời gian dễ chịu thường ngắn dần qua từng đợt.

Và điều phần lớn phòng khám không viết ra: đây là chủ đề mà các tổ chức chuyên môn quốc tế không thống nhất với nhau. Một số hướng dẫn lâm sàng đặt trọng số thấp cho tiêm acid hyaluronic trong thoái hóa khớp gối, với lý do độ lớn của hiệu quả đo được trên các quần thể gộp chưa đủ rõ so với nhóm chứng. Một số hướng dẫn khác vẫn giữ nó như một lựa chọn cho người bệnh được chọn lọc, đặc biệt là người không dùng được thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) hoặc vẫn còn triệu chứng dù đã dùng nhóm thuốc này, và chưa đến giai đoạn phẫu thuật.

Chúng tôi viết thẳng điều này vì bằng chứng chưa ngã ngũ không có nghĩa là mũi tiêm vô ích, và cũng không có nghĩa là ai cũng nên tiêm. Nó có nghĩa là quyết định phải mang tính cá thể: dựa trên giai đoạn bệnh, triệu chứng thực sự đang giới hạn quý khách, những gì đã thử, và điều quý khách muốn quay lại làm được. Phòng khám nói rằng tiêm có hiệu quả với tất cả mọi người và phòng khám nói rằng tiêm hoàn toàn vô ích đều đang bỏ qua cùng một sự thật.

Ai nên bàn tới lựa chọn kế tiếp

Bốn dấu hiệu sau không có nghĩa là phải phẫu thuật, mà có nghĩa là đã đến lúc đánh giá lại.

• Khoảng thời gian dễ chịu ngắn dần qua từng đợt — phải tiêm dày hơn mới đạt được mức dễ chịu như cũ.
• Đã tiêm đủ theo kế hoạch nhưng triệu chứng không đổi — không phải ai cũng có đáp ứng, và tiêm lặp lại ở người vốn không đáp ứng hiếm khi thay đổi kết quả.
• Bắt đầu đau lúc nghỉ hoặc đau về đêm — cơn đau không liên quan đến vận động là lý do để đánh giá lại, không phải lý do để tiêm thêm.
• Quãng đường đi được rút ngắn tới mức ảnh hưởng sinh hoạt — bỏ việc đi chợ, tránh cầu thang, từ chối đi lại xa.

Giữa "tiêm khớp" và "thay khớp gối" vẫn còn khoảng ở giữa, chẳng hạn nút mạch động mạch quanh khớp gối (GAE) — một can thiệp qua ống thông không có vết mổ, chỉ phù hợp với một số khớp gối. Nếu quý khách đang cân nhắc giữa hai đầu này, hãy đọc tiếp nút mạch khớp gối hay thay khớp gối.

Chi phí

Tại YOUNIFY Clinic, tiêm nội khớp (Joint Injection) từ 15.000 baht mỗi liệu trình. Con số cuối cùng tùy thuộc vào đánh giá của đội ngũ bác sĩ và những việc cần làm kèm theo trong từng trường hợp.

Câu hỏi quan trọng hơn giá mỗi lần tiêm là: khớp gối của quý khách đang ở bậc nào của thang điều trị. Nếu bậc một chưa được thực hiện nghiêm túc, hoặc khớp gối đã qua điểm mà mũi tiêm còn giúp được, thì cùng số tiền đó nên dùng vào việc khác. Vì vậy chúng tôi luôn đánh giá trước rồi mới bàn có nên tiêm hay không.